Bombay High Court Declaratory Suit 13th, 14th & 16th February 2018

The cross-examination of the Plaintiff, Syedna Taher Fakhruddin Saheb (TUS) continued on the 13th, 14th, and 16th of February 2018 in the Hon’ble Bombay High Court.  

On 13th February, Senior Counsel Mr. Iqbal Chagla for the Defendant, Shehzada Mufaddal Saifuddin, asked the Plaintiff about a treatise of the 51st Dai which states that Nass should be in the presence of “people” from the Dawat. The Plaintiff responded that the translated word “people” is a general meaning and the Arabic word used in the text is ‘jamaat’. He further said that the Prophet Mohammed SA had himself said that “a single believer is a jamaat.”

In response to a question from Mr. Chagla on whether Nass of succession should be explicit, the Plaintiff responded that conferment of Nass must be by a direct statement or clear indication, as is explained in the Dawoodi Bohra misaaq (oath).

On 14th February, Mr. Chagla asked the Plaintiff whether he accepted that the compilation listing Ismaili treatises on law, doctrine and history, authored by Ismail bin Abdurrasool al-Ujjaini (al-Majdu) was an authoritative compilation. The Plaintiff replied that this compilation should not be regarded as fully authoritative, as the author of this compilation, known in the community as the renegade al-Majdu, revolted against the 40th Dai.

Mr. Chagla sought to ask further questions on al-Majdu’s compilation which the Hon’ble Justice Patel disallowed on the grounds that the Defendant would first have to prove that al-Majdu’s compilation was authoritative in the community.

On 16th February, the Plaintiff produced a video recording of the 52nd Dai Syedna Mohammed Burhanuddin Saheb RA, in which the 52nd Dai said that “no conceptions of Majdu should be adopted” and that any works authored by al-Majdu should be treated with extreme caution.

Mr. Chagla produced an audio recording of a sermon of the 51st Dai Syedna Taher Saifuddin Saheb RA in which the Defendant claims that the 51st Dai spoke of a requirement of witnesses to nass. The Plaintiff produced an enhanced (for clarity) version of the same recording and said it is clear that no requirement of witnesses is discussed. In fact, he said, the 51st Dai does not even mention witnesses (“shaahido ne bhi”), rather he mentions writings (“kaaghazo ma bhi”). The Hon’ble Justice Patel noted this crucial difference and stated that it would have to be examined separately.

Mr. Chagla asked the Plaintiff if there were any proofs of the 27th Dai’s rightful succession against the rival claimant Sulayman, other than the fact that he was the Mazoon of the 26th Dai. The Plaintiff replied that the 25th Dai had stated that the Imam appeared in a vision before him in a dream and instructed him to appoint both “the two Daud’s” the 26th and the 27th Dais after him. The Plaintiff also said that when the 26th Dai appointed the 27th Dai as Mansoos, some people objected. The 26th Dai responded to the objectors that in fact it is was his predecessor the 25th Dai who had instructed him (26th Dai) to appoint his successor Syedna Daud bin Qutubshah as the 27th Dai.

The Plaintiff also noted that the 51st Dai in his Risalat states that Sulayman accepted the succession of Syedna Qutubshah (the 27th Dai) by performing Sajda to him, before he rebelled a few years later.

(The Defendant, Shahzada Mufaddal Saifuddin, has prostrated before the Original Plaintiff Syedna Khuzaima Qutbuddin RA, and video recordings of this have been submitted in evidence.)

The Hon’ble Justice Patel has scheduled the further cross-examination of the Plaintiff on 21st and 22nd of March 2018 and if required on the 10th, 11th and 13th April 2018.

કોર્ટ કેસ ના અખબાર – ૮,૯ અને ૧૨ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮.

અલ દાઈ અલ અજલ સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ત.ઉ.શ. ની ઝબાની બોમ્બે હાઈ કોર્ટ માં ૮ મી જાન્યુઅરી ૨૦૧૮  ના રોજે બપોરે ૧૨ વાગે ઐતિહાસિક કોર્ટ રૂમ નમ્બર ૪૬ માં શરુ થઇ. સૈયદના ફખરુદ્દીન દાવત ના કેસ નમ્બર ૩૩૭/૨૦૧૪ માં વાદી (Plaintiff) ની હેસિયત સી સાક્ષી આપી. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ ના કોર્ટ માં ઝબાની થઇ.

શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ના વકીલ (સીનીયર કાઉન્સિલ) મોહતરમ ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન ને સવાલો પૂછા.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને દાઉદી બોહરા ની તારીખ (ઈતિહાસ) ના કિતાબ મુન્તઝા ઉલ અખબાર સહી છે કે નહીં એના બારા માં સવાલો પૂછા. સૈયદના એ જવાબ દીધો કે ઝ્યાદાતર એ સહી છે. પણ અમુક જગહ ગલ્તીઓ ભી છે કે જે ગલ્તીઓ માં સી અમુક ની નોંધ જામેઆ સૈફીયાહ દ્વારા છપાએલા મુન્તઝા ઉલ અખબાર ના નુસ્ખા (આવૃત્તિ) ના આખરમાં હાશિયા માં નોંધ ભી છે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને પૂછું કે શું સબબ સી આપ એમ ન માનવામાં આવ્યું કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદીન (પ્રતિવાદી) પર નસ્સ થઇ છે. સૈયદના એ જવાબ માં ફર્માયું કે આપ એ શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન ને આપ ના બાવાજી સાહેબ સૈયદના કુત્બુદ્દીન (વાદી) ને ઘણા વર્ષો સુધી સજદો દેતા જોયા છે. એમ અમલ કરીને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) એ પોતે એમ કબૂલ કીધું કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) ને સૈયદના બુરહાનુદ્દીન એ આપ ના મનસૂસ કાઈમ ફરમાયા છે અને સૈયદના કુત્બુદ્દીન બાવનમાં દાઈ ને વારિસ થાસે.

સવાલો ના જવાબ દેતા હુઆ સૈયદના એ બે (૨) મૌકા ની ઝિકર કીધી જેમાં બાવનમાં દાઈ સૈયદના બુરહાનુદ્દીન એ શેહ્ઝાદા મુફદ્દ્લ સૈફુદ્દીન જે તરહ સી સૈયદના કુત્બુદ્દીન સાથે પૈશ આવતા હતા (વર્તાવ કરતા) એહના પર પોતાની નારાઝગી જાહેર કીધી.

પેહલો મૌકે – જ્યારે દાવત ની રસ્મ ના ખિલાફ, શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન અને એના ભાઈઓ સૈયદના બુરહાનુદ્દીન ના ૧૦૦ માં મીલાદ ની વઅઝ બાદ સૈયદના કુત્બુદ્દીન ના પહેલા જઈને સૈયદના બુરહાનુદ્દીન ને મોઆનકહ ( ગળે વળગી વધામણી આપવા ની રસમ) કરવાની કોશિશ કરી અને બુરહાનુદ્દીન મૌલાએ તેમને રોકીને સૈયદના કુત્બુદ્દીન ને સૌથી પેહલા મોઆનકહ કરવા યાદ ફરમાવ્યા.

બીજો મૌકે – જયારે સૈયદના બુરહાનુદ્દીન ખુદ યે સૈયદના ફખરુદ્દીન અને આપના બહેન ને ફરમાવ્યું કે આપ એ આપ ના ફર્ઝંદો ને ફરમાવ્યું છે કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન ના બારામાં ગલત વાતો ન કરે અને જેમ પહેલા એહ્તેરામ (અદબ) રાખતા હતા તેમ એહ્તેરામ રાખે.

આ બે (૨) મૌકે ની ઝિકર સૈયદના એ ત્યારે ફરમાવી જ્યારે ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને પૂછું કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) જે તરહ સી સૈયદના કુત્બુદ્દીન સાથે પેશ આવતા હતા એ વાત પર સૈયદના બુરહાનુદ્દીન એ કોઈ ભી વખ્ત શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદીન પર નારાઝગી (અણગમો) જાહેર કીધી છે?

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ના ક્રોસ એક્ઝામિનેશન (પરીક્ષણ) વાસ્તે ૧૩, ૧૪ અને ૧૬ મી ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૮ ની તારીખ આપી છે.

कोर्ट केस के अखबार – ८, ९ और १२ जनवरी, २०१८

अल दाई अल अजल सैयदना ताहेर फखरुद्दीन त.उ.श. की ज़बानी बोम्बे हाई कोर्ट में ८ वी जनवरी २०१८ के रोज़ दोपहर १२ बजे ऐतिहासिक कोर्ट रूम नं ४६ में शुरू हुइ। सैयदना फखरुद्दीन ने दावत के केस नं ३३७/२०१४ में वादी की हैसियत से गवाही दी। नामदार जस्टिस गौतम पटेल के कोर्ट में कार्यवाही हुइ।

शेह्ज़ादा मुफद्द्ल सैफुद्दीन (प्रतिवादी) के वकील सीनियर काउन्सिल मोहतरम इक़बाल चागलाने सैयदना फखरुद्दीन से कई सवाल पूछे।

इक़बाल चागला ने सैयदना को दाउदी बोहरा के इतिहास की एक किताब मुन्तज़ा उल अखबार में लिखे गए वृत्तान्त सही है या गलत इस के बारे में पूछा। सैयदना ने जवाब दिया कि ज्यादातर यह सही है मगर कई जगह गलतियाँ भी पाई गयी है जिन में से कुछ के बारे में टिप्पणीयां जामेआ सैफ़ियाह द्वारा प्रकशित इस किताब के संस्करण के आखर में हाशिये में प्रकाशित भी हुइ है ।

इक़बाल चागला ने सैयदना से पूछा कि क्या वजह थी जो आप ने शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन पर नस्स के ऐलान को नहीं माना । सैयदना ने जवाब फरमाया कि आपने खुद शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन को अपने वालिद सैयदना कुत्बुद्दीन के सामने सजदा बजाते हुए कई वर्षो तक देखा है। यह अमल करके शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन खुद ने यह स्वीकार किया था कि सैयदना कुत्बुद्दीन को सैयदना बुरहानुद्दीन ने अपना मनसूस काइम फरमाया है और सैयदना कुत्बुद्दीन बावन वें दाई के वारिस है ।

सवालो के जवाब के दौरान सैयदना ने उन दो घटनाओ का भी ज़िक्र किया कि पिछले वर्षों में, सैयदना कुत्बुद्दीन के साथ, जिस तरह शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन अनुचित वर्ताव करते थे, तो बावन वें दाई सैयदना बुरहानुद्दीन ने शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन के प्रति किस तरह अपनी  नाराज़गी जताई।

पहली घटना : सैयदना बुरहानुद्दीन की १०० वी सालगिरह के अवसर पर, वाअज़ के बाद, जब शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन ने दावत की रस्मो के ख़िलाफ़, सैयदना बुरहानुद्दीन को मोआनका करने, (गले मिलकर बधाई देने की रसम) सैयदना कुत्बुद्दीन से पहले ही आगे बढ़ गए तो उसी वक्त सैयदना बुरहानुद्दीन ने शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन को मोआनका करने से रोक दिया और सैयदना कुत्बुद्दीन को सब से पहले याद फरमा कर आगे बुलाया और आप से, सब से पहले, मोआनका कर के बधाई स्वीकार की।

दूसरा अवसर : सैयदना बुरहानुद्दीन रि.अ. ने खुद सैयदना फखरुद्दीन को, तब आप के साथ आप की बहन भी मौजूद थी, दोनों को रूबरू फ़रमाया की आप ने अपने फ़रज़न्दो को फरमाया है कि सैयदना कुत्बुद्दीन के बारे में गलत बातें करना बंध करें और जिस तरह पहले एहतेराम करते आये है वैसे ही एहतेराम से सैयदना कुत्बुद्दीन से पेश आये।

इन दोनो जिक्रो को सैयदना ने तब कोर्ट में फरमाया जब इक़बाल चागला ने सैयदना से पूछा कि शेह्ज़ादा मुफद्दल सैफुद्दीन (प्रतिवादी) जिस तरह सैयदना कुत्बुद्दीन के साथ पिछले वर्षों में पेश आते थे, तो क्या उस बात पर कभी सैयदना बुरहानुद्दीन ने अपनी नाराज़गी ज़ाहिर की थी?

नामदार जस्टिस गौतम पटेल ने सैयदना के क्रोस एक्जामिनेशन के लिये १३,१४ और १६ वी फेब्रुअरी २०१८ तय की है।

كورٹ كيس نا اخبار – ٨، ٩، ١٢ جانيواري ٢٠١٨

الداعي الاجل سيدنا طاهر فخر الدين طع ني زباني بمبئي هاي كورٹ ما ٨ مي ديسمبر ٢٠١٨ دوپهيرے ١٢ واجے شروع تهئي، سيدنا فخر الدين دعوة نا كيس نمبر ٣٣٧\٢٠١٤ ما پلينتيف (plaintiff) ني حيثية سي گواهي آپي، نامدار جستيس گوتم پٹيل نا كورٹ ما زباني تهئي،

شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) نا senior counsel محترم اقبال چاگلا يه سيدنا فخرالدين نے سؤالو پوچها،

اقبال چاگلا يه سيدنا نے داؤدي بهره ني تاريخ نا كتاب منتزع الاخبار صحيح چهے كه نهيں اهنا بارا ما سؤالو پوچها، سيدنا يه جواب ديدو كه زيادة تر (mostly) يه صحيح چهے، مگر كتنيك جگه غلطيو بهي چهے، كه جه ما سي بعض ني نوندهـ جامعة سيفية نا نشر كيدهيلا منتزع الاخبار نا نسخة نا آخر ما هوامش ما بهي چهے،

اقبال چاگلا يه سيدنا نے پوچهو كه سوں سبب سي آپئے نه مانو كه شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) پر نص تهئي چهے، سيدنا يه جواب ما فرمايو كه آپئے شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) نے آپنا باواجيصاحب سيدنا قطب الدين (original plaintiff) نے گهنا ورسو تك سجده ديتا ديكها چهے، ايم عمل كري نے شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) يه خد ايم قبول كيدو كه سيدنا قطب الدين (original plaintiff) نے سيدنا برهان الدين يه آپنا منصوص قائم فرمايا چهے انے سيدنا قطب الدين باونما داعي نے وارث تهاسے،

سؤالو نا جواب ديتا هوا سيدنا يه بے (٢) موقع ني ذكر كيدي جه ما باونما داعي سيدنا برهان الدين يه شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) جه طرح سي سيدنا قطب الدين (original plaintiff) ساتهے پيش آؤتا تها اهنا پر نارازگي ظاهر كيدي،

پهلو موقع، جيوارے دعوة ني رسم نا خلاف، شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) انے اهنا بهائيو باونما داعي نا سو (١٠٠) ما ميلاد ني وعظ بعد سيدنا قطب الدين (original plaintiff) نا پهلے باونما داعي نے معانقة كراوني كوشش كيدي انے باونما داعي يه ايم كروا سي روكا،

بيجو موقع جيوارے باونما داعي يه خد سيدنا فخرالدين انے آپنا بهن نے فرمايو كه آپئے آپنا فرزندو نے فرمايو كه سيدنا قطب الدين (original plaintiff) نا بارا ما غلط وات (disrespectful) نه كرے انے جيم پهلے احترام راكهتا تها ايم راكهے،

آ بے (٢) موقع ني ذكر سيدنا يه فرماوي جيوارے اقبال چاگلا يه سيدنا نے پوچهو كه شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) جه طرح سي سيدنا قطب الدين (original plaintiff) ساتهے پيش آؤتا تها يه وات پر باونما داعي يه كوئي بهي وقت شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) پر نارازگي ظاهر كيدي چهے،

نامدار جستيس گوتم پٹيل يه عائنده سيدنا نا cross examination نا واسطے ١٣مي، ١٤مي انے ١٦ فيبرواري ٢٠١٨ تاريخ آپي چهے،

Bombay High Court Declaratory Suit 8th, 9th & 12th January 2018

The recording of the evidence of His Holiness Syedna Taher Fakhruddin Saheb TUS, the Plaintiff in Suit 337/2014, which had been originally filed by his predecessor His Holiness the Late Syedna Khuzaima Qutbuddin Saheb RA (the Original Plaintiff) in the Hon’ble Bombay High Court, continued on the 8th, 9th and 12th of January 2018, presided over by the Hon’ble Justice Gautam Patel.

Mr. Chagla asked various questions on the veracity of the Dawoodi Bohra history text Muntaza al-Akhbar. The Plaintiff responded that “mostly, it is” correct but explained that there were a number of inaccuracies, some of which were set out in endnotes to the text published by Aljamea-tus-Saifiyah.

Mr. Chagla asked for what reasons the Plaintiff did not believe that Nass had been performed on the Defendant. The Plaintiff responded that he had witnessed the Defendant doing sajda (prostration) to his father (the Original Plaintiff) for many years, thereby the Defendant himself accepted that the Original Plaintiff was appointed as Mansoos and would succeed the 52nd Dai.

Among his answers to other questions asked by Mr. Chagla, the Plaintiff highlighted two instances where the 52nd Dai His Holiness Syedna Mohammed Burhanuddin Saheb had personally disapproved of the conduct of the Defendant towards the Original Plaintiff. The first being when, in breach of protocol, the Defendant and his brothers tried to come ahead of the Original Plaintiff to embrace the 52nd Dai at the Sermon of his 100th centenary birthday, the 52nd Dai stopped them from doing so. In the second instance the 52nd Dai personally told the Plaintiff and his sister that he had told his children to stop talking about the Original Plaintiff in disrespectful ways and to offer the same respect to the Original Plaintiff as they had done before.

These instances were given in response to Mr. Chagla’s question that had the 52nd Dai ever disapproved of the Defendant’s conduct towards the Original Plaintiff.

The Hon’ble Justice Patel has scheduled the further cross-examination of the Plaintiff on 13th, 14th, and 16th of February 2018.

હાઈ કોર્ટ કેસ ના અખબાર તા. ૮, ૧૧ અને ૧૨ મી ડીસેમ્બર ૨૦૧૭

અલ દાઈ અલ અજલ સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ત.ઉ.શ. ની ઝબાની બોમ્બે હાઈ કોર્ટ માં ૮ મી ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ ના રોજે બપોરે ૧૨ વાગે ઐતિહાસિક કોર્ટ રૂમ નમ્બર ૪૬ માં શરુ થઇ. સૈયદના ફખરુદ્દીન દાવત ના કેસ નમ્બર ૩૩૭/૨૦૧૪ માં વાદી (Plaintiff) ની હેસિયત સી સાક્ષી આપી. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ ના કોર્ટ માં ઝબાની થઇ.

સૈયદના (Plaintiff) એ બરકતવંતા કુરઆન મજીદ હાથ માં લઈને કસમ ખાઈ ને બિસ્મિલ્લાહ પઢીને ઝબાની શરુ કરી.

સૈયદના ને પહેલા આપણા વકીલ મોહતરમ આનંદ દેસાઈ એ (ડી.એસ.કે.લીગલ) એ સવાલો પૂછા. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ ભી સૈયદના ને સવાલો પૂછા.

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને દાઉદી બોહરા કૌમ ના ઈતિહાસ વિષે સવાલ પૂછો, સૈયદના એ ફરમાયું કે દાઉદી બોહરા કૌમ ઈસ્માઈલી શિયા છે, કે જે ઈમામ ઈસ્માઈલ અ.સ. ને તાબે થયા અને ઈસ્માઈલી શિયા ની માન્યતા એમ છે કે વારીસ પર નસ્સ કર્યા પછી તે નસ્સ બદલાઈ ભી   નહીં અને પાછી ખેંચાઈ ભી નહીં. આ માન્યતા દાઉદી બોહરા કૌમ ના અકીદા ના સિદ્ધાંત માં થી છે. આ માન્યતા ઈસ્માઈલી શિયા ની માન્યતા અને બીજા લોગો જે મૂસા કાઝીમ ને તાબે થયા એની માન્યતા ના વચ્ચે નો ફરક છે. બીજા સગલા એમ માને છે કે ઈસ્માઈલ ઈમામ ની નસ્સ પાછી ખેંચાઈ ગઈ અને જાઅફરુસ સાદિક ઈમામ એ પછી મૂસા કાઝીમ પર નસ્સ કીધી.

( આ કેસ ના વિવાદિત મુદ્દાઓ માં સી એક મુદ્દો એ છે કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) તરફથી કોર્ટ માં એમ સોગંદપૂર્વક નિવેદન આપવામાં આવ્યું છે કે નસ્સ બદલી ભી શકાઈ છે અને નસ્સ પાછી ભી ખેંચી શકાઈ છે.

આનંદ દેસાઈ એ પછી સૈયદના ને પૂછું કે દાઉદી બોહરા કૌમ ના ઇલ્મ (જ્ઞાન) ના સ્ત્રોત કયા છે. સૈયદના એ જવાબ ફરમાયો કે કિતાબો ની તરતીબ (ક્રમ) માં સૌથી વધીને કુરઆન મજીદ છે. તે પછી રસુલુલ્લાહ સ.અ. ની હદીસ અને ઇમામો ના કલામ, એજ મરતબા (સ્થાન) પર દોઆતો ની કિતાબો છે. સૈયદના એ તફસીર (વિસ્તૃત વર્ણન) કરી કે કિતાબો નોંધ ની મિસલ છે અને દોઆતો જે એની શફહી (મૌખિક) માઅના (અર્થ) બયાન કરે તે સગલા સી વધીને છે, કેમ કે તે કિતાબો ની સહી માઅના અને તફસીર છે.

સૈયદના એ ફર્માયું કે આપ આ કેસ માં અકીદા (માન્યતા) ના મુદ્દાઓ સાબિત કરવા માટે ૫૧ માં દાઈ સૈયદના તાહેર સૈયદના રી.અ. અને ૫૨ માં દાઈ સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન રી.અ. ના મૌખિક બયાનો અને તફસીર પર એતેમાદ કરશે (પુરાવા આપશે).

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ને પૂછું કે જે વખ્તે નસ્સ થાય તે સમયે શું એમ જરૂરી છે કે બીજા લોકૉ ને ભી ખબર હોઈ કે નસ્સ થઇ છે, તો સૈયદના એ ફર્માવ્યુ કે એમ જરૂરી નથી અને અનિવાર્ય નથી કે બીજા લોકોને ખબર હોઈ અને ફરમાવ્યું કે ઈતિહાસ માં એમ બન્યું છે કે નસ્સ કીધી હોઈ અને ખાનગી રાખવામાં આવી હોઈ જેથી ખિલાફ (વિરુદ્ધ) ના લોકો દાવત ના સિલસિલા ના નિઝામ (ક્રમ માં) ખલેલ (વિક્ષેપ) કરવાની કોશિશ ના કરે.

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને સવાલ કરો કે જયારે એમ બને કે મનસૂસ (ઉત્તરાધિકારી) એના નાસ (પૂર્વાધિકારી) ની હયાતી માં જ વફાત (ગુઝરી જાઈ) થઇ જાઈ ગાદી નશીન થવા પહેલા (દાઈ ના પદ ઉપર આવા પહેલા) તો શું થાય, તો સૈયદના એ જવાબ દીધો કે જયારે નસ્સ થઇ જાઈ તો મનસૂસ તે આલા મકામ (ઊંચા હોદ્દા) માં આ આલમ માં – દુનિયામાં – પોહંચી ચુક્યા છે તા કે એ આલા મકામ માં જન્નત માં પોહંચે છે. અગર મનસૂસ દાઈ ની હયાતીમાં વફાત થઇ જાઈ તો દાઈ તે વખ્ત બીજા મનસૂસ ને નસ્સ કરીને કાઈમ કરે. આ વાત સાબિત કરવાના વાસ્તે સૈયદના એ અમુક મિસાલો (દાખલાઓ) પેશ કીધા. એમાં કુરઆન મજીદ માં સૂરત એ મરયમ ની ૫૩ મી આયત દલીલ માં પેશ કીધી. એ આયત માં હારૂન ને, કે જે હારૂન મૂસા નબી ના મનસૂસ હતા, યે હારૂન ને કુરઆન મૂસા ના જ મકામ માં, યાની નબી ગરદાને (માને) છે. હારૂન વફાત થયા પછી  મૂસા એ બીજા મનસૂસ ને કાઈમ કીધા.

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને પૂછું કે સજદો જે ઈબાદત વાસ્તે હોઈ અને તે સજદો કે જે ઈમામ  યા એના દાઈ ને કરે એમાં ફરક શું છે. સૈયદના એ ફરમાવ્યું કે ઈબાદત નો સજદો ફક્ત અલ્લાહ તઆલા ને થાય. જે ઈમામ યા દાઈ ને સજદો કરે એ સજદા ને “તકબીલુલ અર્દ” (યાને ઝમીન ને ચૂમવું) ભી કેહવાઈ છે અને એ એહ્તેરામ (માન) અને અઝમત (આદર) ની ટોચ સમાન છે.

(આ વાત અગત્ય ની છે કેમકે સૈયદના ની કોર્ટ માં પેશી એમ છે કે ફક્ત ઈમામ યા જે સાહેબ હવે ઈમામ થાનાર છે, યા કે દાઈ અથવા જે હવે દાઈ થાનાર છે, એહને જ સજદો થઇ શકે, શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન – (પ્રતિવાદી) અને એના ભાઈઓ સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) ને સજદો કરતા હતા.)

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને એમ ભી પૂછું કે એવા કોઈ જુમલાઓ (શબ્દો) છે કે જે દાઈ અને માઝૂન ને સાથે જોડી ને વપરાયા છે. સૈયદના એ મીસાલ ના તૌર (ઉદાહરણ રૂપે) પર આ જુમલાઓ ની ઝિકર કીધી.

  • માઝૂન દાઈ ના જમણા હાથ (યમીન) છે અને દાઈ ના સાથે દાવત કાઈમ કરે છે.
  • દાઈ અને માઝૂન દાવત ના ફર્ઝંદો ના બાવા અને માં છે.
  • માઝૂન દાઈ ના સચ્ચા દોસ્ત (સદીક) છે અને મુમિનીન ના ઉપર શાહિદ (ગવાહ) છે.

સૈયદના એ એમ ભી ગવાહી આપી કે ૫૧ માં દાઈ સૈયદના તાહેર સૈયદના રી.અ. યે જે સૈયદના કુત્બુદ્દીન રી.અ. ને મિસાલ (કાગઝ, પત્ર) લખેલ હતો, એ મિસાલ ને સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન રી.અ. નઝર ફરમાવે છે એની અમુક તસ્વીરો (ફોટાઓ) છે. સૈયદના બુરહાનુદ્દીન અને સૈયદના કુત્બુદ્દીન બંને એ તસ્વીર માં નજર આવે છે, અને સૈયદના ફખરુદ્દીન એ તે ફોટા ખેંચ્યા છે, એ મિસાલ માં ૫૧ માં દાઈ યે વાઝેઅ ઇશારા (ચોક્ખા સંકેતો) કીધા છે કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) ૫૩ માં દાઈ થાશે.

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ને પૂછું કે આપ ૫૧ માં દાઈ અને ૫૨ માં દાઈ ની વાઅઝો ની ઓડીઓ અને વિડીઓ રેકોર્ડીંગ પર શું કામ એતેમાદ (નિર્ભરતા) કર્યો છે, સૈયદના એ જવાબ ફરમાવ્યો કે આ રેકોર્ડીંગ પર એતેમાદ એ વાસ્તે કર્યો છે કેમ કે અકીદા (માન્યતા) ના કેટલાક મહત્ત્વ ના ઉસૂલ (સિદ્ધાંત) ૫૧ માં દાઈ અને ૫૨ માં દાઈ ના બયાનો વિશ્વસનીય અને મોઅતમદ (પ્રમાણભૂત) છે. એમાં થી કેટલાક ઉસૂલ છે:

  • નસ્સ ખાનગી (private conferment) માં થઇ શકે
  • મનસૂસ પોતાના નફસ (ખુદ) ના માટે અને પોતાના હકમાં  (favour) શહાદત (સાક્ષી) આપી શકે, એમ બતાવવાને કે દાઈ એ આપ ના ઉપર નસ્સ કીધી છે
  • નસ્સ ઇશારા સી થઇ શકે
  • નસ્સ એક વાર કીધા પછી બદલાઈ ભી નહીં અને પાછી ખેંચાઈ ભી નહીં (cannot be changed, revoked or superseded)
  • માઝૂન ના રુતબા નો આલા મકામ (દરજ્જો) અને વિશ્વસનીયતા (credibility) બતાવવા વાસ્તે

સૈયદના નું પરીક્ષણ (examination in chief) તમામ થયુ અને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ના વકીલ (senior council) મોહતરમ ઇક્બાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન નું પરીક્ષણ (cross examination) શરુ કીધું.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને આપની નિજી બાબતો (personal background) ના બારામાં ઘણા સવાલો પૂછા, ખાસ્સતન સૈયદના નું શિક્ષણ, આપના રહેઠાણ, આપના વ્યાપાર અને આપ ના પરિવાર ને લાગતા વળગતા સવાલો પૂછા.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને દાવત ના અસરાર (ભેદ) અને ખાસ ઇલ્મ નો સવાલ કીધો કે જેના સી આપ ને સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) એ ખાસ કીધા અને પૂછું કે એ ઇલ્મ શું કામ આપું. સૈયદના એ જવાબ ફરમાવ્યો કે આ ખાસ ઇલ્મ આપું તાકે આપ દાઈ અને દાવતની ખિદમત કરી શકે. ઇકબાલ ચાગલા એ પૂછું કે શું સૈયદના કુત્બુદ્દીન  સૈયદના ફખરુદ્દીન સી દાઈ અને દાવત ની ખિદમત ની શું ઉમ્મીદ રાખતા હતા, સૈયદના એ જવાબ દીધો કે જેમ સૈયદના કુત્બુદ્દીન એ દાઈ અને દાવત ની ખિદમત કીધી એમ, ઇખ્લાસ (નિષ્ઠા) અને નશાત (devotion)  ના સાથે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને સવાલ કરો કે જયારે વિવાદ ઉભો થાય કે દાઈ કોણ છે, તો એમાં માઝૂન નું શું અમલ (ભૂમિકા) હોઈ. સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ફરમાવ્યું કે દાઈ કોણ છે એ વિવાદ ના વખ્ત માં માઝૂન નો કૌલ મોતમદ (પ્રમાણભૂત) અને વિશ્વસનીય રહ્યો છે.

સૈયદના ફખરુદ્દીન ને પૂછું કે આપે ક્યારે એમ જાણું કે આપના બાવાજી સાહેબ ૫૩ માં દાઈ સૈયદના ખુઝૈમા કુત્બુદ્દીન ૫૨ માં દાઈ સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન ના વારસ છે, સૈયદના એ જવાબ ફરમાવ્યો કે એ સમય ના સાથે વધુ અને વધુ માલુમ પડતું ગયું (it was a progression).  નાની ઉંમર સી જેમ વખ્ત પસાર થતો ગયો તેમ ઝ્યાદા અને ઝ્યાદા માલુમ પડતું ગયું. અને ૫૨ માં દાઈ ના શેહ્ઝાદાઓ, અને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) સહિત, સગલા સૈયદના કુત્બુદ્દીન ને સજદો  દેતા અને ૫૨ માં દાઈ અને સૈયદના કુત્બુદ્દીન ને સાથે કરીને “બેવે મૌલા” કહીને ખિતાબ (સંબોધન) કરતા હતા. એ સગલા ના અમલ એ ભી મને એમ ઝ્યાદા બતાવું.

ઇકબાલ ચાગલા એ અખબાર (સમાચાર પત્ર) માં છપાયેલા એક લેખ કોર્ટ માં પુરાવા રૂપે પેશ કીધો. તે જ લેખ પહેલા સૈયદના કુત્બુદ્દીન એ આપે કોર્ટ માં રજુ કરેલી મૂળ અરજીમાં માં પેશ કીધો હતો પણ તે વખ્તે પ્રતિવાદી શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદીન એ તે માન્ય ન્હોતો રાખ્યો. સમાચાર પત્રો માં છપાયેલા આ લેખ માં હિન્દુસ્તાન ના ભૂતપૂર્વ ચીફ જસ્ટીસ (સુપ્રીમ કોર્ટ ના સર્વોચ્ચ ન્યાયધીશ) નામદાર જસ્ટીસ અઝીઝ એહમદી ના નિવેદન વિષે છે, જેમને કહ્યું હતું કે “મેં દસ્તાવેજો ની ધ્યાનપૂર્વક તપાસ કરી છે અને મને એમ યકીન છે કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન નું કેહવું કે આપ ૫૩ માં દાઈ છે, તેની બુનિયાદ  સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.” (“ I examined the documents and I beleive that Syedna Qutbudin’s stand of the 53 rd Dai is principled”)

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ આ લેખ ને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ના પુરાવા (exhibit) તરીકે રેકોર્ડ પર લીધો છે.

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ના પરીક્ષણ (cross examination) ના વાસ્તે ૮ મી, ૯ મી, અને ૧૨ મી જાન્યુઆરી, ૨૦૧૮ એ તારીખ આપી છે.

लीगल अपडेट – कोर्ट केस के अखबार – ता: ८, ११ व १२ दिसंबर २०१७

८ दिसंबर २०१७ के दिन, दोपहर १२ बजे बॉम्बे हाई कोर्ट के तारीखी कोर्ट रूम, रूम नंबर ४६ में अल-दाई अल-अजल सैयदना ताहेर फखरुद्दीन (त.उ.श.) की गवाही शुरू हुई. आपने दावत के केस नंबर ३३७/२०१४ में प्लेंटिफ की हैसियत से गवाही दी. नामदार जस्टिस गौतम पटेल के कोर्ट में यह कार्यवाही हुई.

सैयदना (त.उ.श.) (प्लेंटिफ) ने मुतबर्रक कुरआने मजीद को हाथ में ले कर कसम खाई और बिस्मिल्लाह पढके गवाही शुरू फरमाई.

पहले सैयदना (त.उ.श.) को आपके वकील श्री आनंद देसाई ने सवालात पूछे. नामदार जस्टिस गौतम पटेल ने भी कई सवालात पूछे.

श्री आनंद देसाई ने सैयदना (त.उ.श.) को दाउदी बोहरा कौम के इतिहास के बारे में प्रश्न पूछाs. सैयदना ने फरमाया कि दाउदी बोहरा कौम इस्माईली शिआ है जो इमाम इस्माईल (अ.स.) के अत्बा है और इस्माईली शिआ की मान्यता है कि वारिस पर की गई नस्स को कभी भी बदला नहीं जाता है और न कभी वापस लिया जाता है. यह मान्यता दाउदी बोहरा कौम के अकीदे के बुनियादी उसूलों में से है. यह मान्यता इस्माईली शिआ के अलावा दूसरें लोग जो मूसा काज़िम को इमाम मानते है उनसे अलग है. मूसा काज़िम के अत्बा यह मानते है कि इस्माईल इमाम पर की हुई नस्स वापस ले ली गई और इमाम जाफरुस सादिक (अ.स.) ने मूसा काज़िम पर नस्स फरमाई.

(इस केस के मुद्दों में से एक अति महत्त्व का मुद्दा यह है कि शेहज़दा मुफद्दल सैफुद्दीन (प्रतिवादी/डिफेन्डंट) का यह कहना है कि नस्स बदली भी जा सकती है और वापस भी ली जा सकती है)

उसके बाद श्री आनंद देसाई ने सैयदना से पूछा कि दाउदी बोहरा कौम में इल्म के स्रोत कौन से है. सैयदना ने जवाब फरमाया कि किताबों की तरतीब में सब से ऊँचे स्थान पर कुरआने मजीद है. उसके बाद रसुलुल्लाह (स.अ.व.) की हदीस और अइम्मत के कलाम. दोआतों की किताबों का भी यही दरजा है. सैयदना ने तफसीर फरमाई कि किताबों में जो इल्म है वह लिखित है और उस इल्म का अर्थ जो दोआतों ने मौखिक रूप से अपने बयानो फरमाया है वह सब से महत्त्वपूर्ण है क्योंकि वह किताबों में लिखित इल्म का सही अर्थ है.

सैयदना ने फरमाया कि इस केस में अकीदे के बारे में उमूर में अपनी बात साबित करने के लिए आप ५१ वे दाई सैयदना ताहेर सैफुद्दीन (री.अ.) और ५२ वे दाई सैयदना मोहम्मद बुरहानुद्दीन (री.अ.) के मौखिक बयानों और तफसीरों का उपयोग करेंगे.

जस्टिस गौतम पटेल ने सैयदना को पुछा कि नस्स करते समय या उसके बाद क्या यह अनिवार्य है कि अन्य लोगों को भी नस्स के बारे मे सूचित किया जाए ? सैयदना ने फरमाया कि ऐसा ज़रूरी या अनिवार्य नहीं है कि दूसरों को पता हो, और फरमाया कि तारीख में ऐसे कई उदाहरण है कि नस्स करने के बाद उसे अत्यंत गुप्त रखा जाए. इसका एक कारण यह भी है कि मनसूस के खिलाफ के लोग दोआत के सिलसिले में खलल करने की कोशिष न कर पाए.

श्री आनंद देसाई ने सैयदना को पूछा कि जब मन्सूस अपने नास की हयाती में ही अर्थात गादी नशीन होने से पहले ही वफात हो जाए, तो क्या प्रावधान है. सैयदना ने जावाब फरमाया कि जब मन्सूस पर नस्स कर दी जाए तो मन्सूस इस आलम मे – दुनिया मे – उस आला मकाम में पहुँच ही जाते है और फिर जन्नत में भी उसी आला मकाम में पहुँचते है. अगर मन्सूस दाई की हयात में वफात हो जाए तो दाई नस्स कर के दूसरें मन्सूस को काइम फरमाते है. इस बात को साबित करने के लिए सैयदना ने कुछ मिसालें दलील के रूप में पेश की. उन में से एक सुरतुल मरियम की ५३ वी आयत बताई. इस आयत में हारुन (अ.स.) को, जो मूसा नबी (स.अ.) के मन्सूस है, उन्हें कुरआने मजीद में मूसा के मकाम में अर्थात नबी के मकाम में बताया गया है. हारुन (अ.स.) के वफात के बाद मूसा (स.अ.) नबी ने दूसरें मन्सूस को काइम फरमाया.

श्री आनंद देसाई ने सैयदना से पूछा कि इबादत के सजदे में और वह सजदे में जो इमाम और दाई को किया जाता है उसमें क्या फर्क है? सैयदना ने फरमाया कि इबादत का सजदा सिर्फ अल्लाह तआला को किया जाता है. जो सजदा इमाम या दाई को किया जाता है उसे तक्बीलुल अर्द (यानी ज़मीन को चूमना) भी कहते है और यह एहतेराम व अज़मत की निहायत है.

(यह बहुत अहम मसला है क्योंकि सैयदना ने कोर्ट में यह पेश किया है कि सजदा सिर्फ इमाम, या आप के मनसूस जो इमाम बनेंगे, दाई या या आप के मनसूस जो दाई बनेंगे, उन्हें ही किया जा सकता है. शेहज़दा मुफद्दल सैफुद्दीन (डिफेन्डंट) और उनके भाई सैयदना कुत्बुद्दीन (री.अ.) को सजदा करते थे.)

श्री आनंद देसाई ने सैयदना से यह भी पूछा कि ऐसे कोइ जुमले है जिनका उपयोग दाई और माज़ून को साथ में जोड़ कर संबोधन किया जाता है. सैयदना ने मिसाल की तौर पर इन जुमलों की ज़िकर फरमाई

  • माज़ून दाई के दाहिने हाथ (यमीन) है और दाई के साथ दावत काइम करते है.
  • दाई और माज़ून मुमेनीन के रूहानी बावा और माँ है.
  • माज़ून दाई के सच्चे दोस्त (सदीक) है और मुमेनीन पर शाहिद है.

सैयदना ने उन तस्वीरों के बारे में भी गवाही दी, जो आपने ली थी, जब सैयदना बुरहानुद्दीन (री.अ.) उस मिसाल (सन्देश/पत्र) को पढ़ रहे थे जिसे सैयदना ताहेर सैफुद्दीन (री.अ.) ने सैयदना कुत्बुद्दीन (री.अ.) को अपने ही ख़त से लिखा था. सैयदना बुरहानुद्दीन (री.अ.) और सैयदना कुत्बुद्दीन (री.अ.) इन तस्वीरों में साथ नज़र आते है. उस मिसाल में ५१ वे दाई सैयदना ताहेर सैफुद्दीन (री.अ.) ने स्पष्ट संकेत दिए है कि सैयदना कुत्बुद्दीन (री.अ.) ५३ वे दाई काइम होंगे.

नामदार जस्टिस गौतम पटेल ने सैयदना से पूछा कि आप ५१ वे दाई और ५२ वे दाई की वाअज़ों की ऑडियो वीडियो रेकोर्डिंग पर किस वजह से निर्भर होना चाहते है? सैयदना ने जवाब फरमाया कि इन रेकोर्डिंग पर आपका एतेमाद इसलिए है क्योंकि अकीदे के कईं महत्त्व के उसूलों के बारे में उनके बयान आधिकारिक और प्रामाणित है, जैसे:

  • नस्स खानगी या गुप्त तरीके से भी की जा सकती है.
  • मन्सूस अपने आप के लिए और अपने हक में शहादत/गवाही दे सकते है यह बताने के लिए कि दाई ने उन पर नस्स फरमाई है.
  • नस्स इशारे से हो सकती है.
  • एक बार नस्स कर दी जाए फिर वह बदली भी नहीं जा सकती और वापस भी नहीं ली जा सकती.
  • माज़ून का आला मरतबा और माज़ून की विश्वसनीयता साबित करने के लिए.

सैयदना के परिक्षण (अं: एक्जामिनेशन इन चीफ) के बाद शेहज़दा मुफद्दल सैफुद्दीन (डिफेन्डंट) के वकील श्री इकबाल चागला ने सैयदना फखरुद्दीन (...) का परीक्षण (अं: क्रोस एक्जामिनेशन) शुरू किया.

श्री इकबाल चागला ने सैयदना को आपकी हयात के बारे में कई प्रश्न पूछे खास कर के आपकी तालीम के बारे में, आपके निवासस्थान के बारे में, आपके व्यवसाय के बारे में और आपके पारिवारिक मामलों के बारे में.

श्री चागला ने सैयदना को दावत के उन असरार और खास इल्म के बारे में पूछा जिस इल्म से सैयदना कुत्बुद्दीन ने आपको नवाज़ा और यह भी पूछा की यह इल्म देने का उद्देश्य क्या था. सैयदना ने जवाब फरमाया कि यह खास इल्म आपको इसलिए बख्शा गया ताकि आप दाई और दावत की खिदमत कर सके. श्री चागला ने पूछा कि सैयदना कुत्बुद्दीन को सैयदना फखरुद्दीन से, दाई और दावत की खिदमत की कैसी उम्मीदें थी. सैयदना ने जवाब दिया कि यह उम्मीद थी कि जिस तरह सैयदना कुत्बुद्दीन ने दाई और दावत की खिदमत की, इखलास व नशात से, उसी तरह आप भी खिदमत करे.

श्री चागला ने सैयदना से पूछा कि जब कभी यह विवाद हो  कि दाई कौन है, तो इस इख्तिलाफ को सुलझाने में माज़ून की क्या भूमिका होती है? सैयदना फखरुद्दीन ने फरमाया कि इतिहास में हुए ऐसे विवाद के समय में माज़ून के कौल (कथन) को मौतमद (विश्वसनीय) और आधिकारिक माना गया है.

सैयदना से पूछा गया कि आपको कब यह मालूम हुआ के आपके वालिद ५३ वे दाई सैयदना कुत्बुद्दीन ५२ वे दाई सैयदना बुरहानुद्दीन के वारिस है. आपने फरमाया कि यह एहसास धीरे धीरे होता गया. छोटी आयु से धीरे धीरे यह मालूमात हासिल हुई और ५२ वे दाई के शेहजादें व शेहज़ादियां जिनमें शेहज़दा मुफद्दल सैफुद्दीन (डिफेन्डंट) भी शामिल है, वे सब सैयदना कुत्बुद्दीन को सजदा करते थे और ५२ वे दाई और सैयदना कुत्बुद्दीन को साथ में “बेवे मौला” (दोनों मौला) कह कर संबोधित करते थे। आपने फरमाया कि इन आमाल से भी मुझे इल्म हुआ.

श्री चागला ने सबूत के तौर पर अख़बार में प्रकाशित हुए एक लेख को कोर्ट में पेश किया. पहले इसी लेख को सैयदना कुत्बुद्दीन ने अपने प्लेंट (वाद-पत्र) में पेश किया था लेकिन उस समय शेहज़दा मुफद्दल सैफुद्दीन (डिफेन्डंट) ने इसे कबूल नहीं किया था. इस लेख में भारत के पूर्व मुख्य न्यायाधीश (सुप्रीम कोर्ट के चीफ जस्टिस) नामदार जस्टिस अज़ीज़ अहमदी द्वारा जारी किये गये बयान का उल्लेख था कि, “मैंने दस्तावजों को गौर से पढ़ा और जांचा है और इस निष्कर्ष पर आया हूँ कि सैयदना कुत्बुद्दीन का कहना कि वे ५३ वे दाई है, यह सिद्धांतों पर आधारित है.” (“ I examined the documents and I beleive that Syedna Qutbudin’s stand of the 53 rd Dai is principled”)

जस्टिस गौतम पटेल ने इस लेख को शेहज़दा मुफद्दल सैफुद्दीन (डिफेन्डंट) का दाखला (exhibit) मानते हुए मंज़ूर किया है और रेकॉर्ड पर ले लिया है.

जस्टिस गौतम पटेल ने सैयदना फखरुद्दीन (प्लेंटिफ) के परिक्षण (cross examination) के लिए तारीख ८,९ और १२ जनवरी, २०१८ निर्धारित की है.

Legal Update – كورٹ كيس نا اخبار – ٨، ١١، ١٢ ديسمبر ٢٠١٧

الداعي الاجل سيدنا طاهر فخر الدين طع ني زباني بمبئي هاي كورٹ ما ٨ مي ديسمبر ٢٠١٧ دوپهيرے ١٢ واجے تاريخي كورٹروم نمبر ٤٦ ما شروع تهئي، سيدنا فخر الدين دعوة نا كيس نمبر ٣٣٧\٢٠١٤ ما پلينتيف (plaintiff) ني حيثية سي گواهي آپي، نامدار جستيس گوتم پٹيل نا كورٹ ما زباني تهئي،

سيدنا (plaintiff) يه متبرك قران مجيد هاتهـ ما لئي نے قسم كهائي نے بسم الله پرهي نے زباني شروع كيدي،

سيدنا نے پهلے آپنا وكيل محترم آنند ديسائي (DSK Legal) يه سؤالو پوچها، نامدار جستيس گوتم پٹيل يه بهي كتناك سؤالو پوچها،

آنند ديسائي يه سيدنا نے داؤدي بهره قوم ني تاريخ نا باره ما سؤال پوچهو ، سيدنا يه فرمايو كه داؤدي بهره قوم اسماعيلي شيعة چهے، كه جه امام إسماعيل عم نے تابع تهيا، انے اسماعيلي شيعة ني مانييتا ايم چهے كه وارث پر نص كيدا پچهي يه نص بدلائي بهي نه انے كهيچائي بهي نه، آ مانيتا داؤدي بهره قوم نا عقيدة نا أصول ما سي چهے، آ مانييتا اسماعيلي شيعة نے بيسرا لوگو جه موسى كاظم نے تابع تهيا اهما ا مانيتا نو فرق چهے ، يه سگلا ايم مانے چهے كه إسماعيل امام ني نص كهيچائي گئي انے جعفر الصادق امام يه پچهي موسى كاظم پر نص كيدي،

(آ كيس نا مُدّه ؤ ما سي ايك مُدّة ني وات يه چهے كه شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) ايم كهے چهے كه نص بدلي بهي سكائي نے كهيچي بهي سكائي)

آنند ديسائي يه پچهي سيدنا نے پوچهو كه داؤدي بهره قوم ما علم نا مصادر سوں چهے، سيدنا يه جواب فرمايو كه كتابو ني ترتيب ما سگلا سي ودهي نے قران مجيد چهے، ته پچهي رسول الله صلع ني حديث انے امامو نا كلام، يه ج مرتبة پر دعاتو ني كتابو چهے، سيدنا يه تفسير كيدي كه كتابو نوندهـ ني مثل چهے، انے جه دعاتو اهني معنى شفهي (oral) بيان كرے ته سگلا سي ودهي نے چهے، كيمكه يه كتابو ني صحيح معنى انے تفسير چهے،

سيدنا يه فرمايو كه آپ آ كيس ما عقيدة نا أمور ثابت كروا نا واسطے ٥١ ما داعي سيدنا طاهر سيف الدين رض انے ٥٢ ما داعي سيدنا محمد برهان الدين رض نا شفهي (oral) بيانو انے تفسير پر اعتماد كرسے ،

نامدار جستيس گوتم پٹيل يه سيدنا نے پوچهو كه جه وقت ما نص تهائي يا تو يه عرصه ما سوں ايم اهم يا ضروري چه كه بيسرا لوگو نے بهي خبر هو ئي كه نص تهئي چهے ، سيدنا يه فرمايو كه ايم ضروري نتهي انے لازم نتهي كه بيسرا نے خبر هوئي، انے فرمايو كه تاريخ ما مثالو چهے كه نص كيدي هوئي ته خانگي راكهو هوئي تاكه خلاف نا لوگو دعوة نا سلسلة انے نظام ما خلل كروا ني كوشش نه كرے،

آنند ديسائي يه سيدنا نے سؤال كيدو كه جيوارے ايم بنے كه منصوص اهنا ناص ني حياتي ما وفاة تهئي جائي گادي نشين تهاوا پهلے تو كيم تهائي، سيدنا يه جواب ديدو كه جيوارے نص تهئي جائي، تو منصوص يه اعلى مقام ما آ عالم ما – دنيا ما – پهنچي چكا چهے، تاكه يه اعلى مقام يه جنة ما پهنچے چهے. اگر منصوص داعي ني حياتي ما وفاة تهئي جائي تو داعي ته وقت بيسرا منصوص نے نص كري نے قائم كرے، آ وات ثابت كروا نا واسطے سيدنا يه كتناك مثالو پيش كيدا، اهما قران مجيد ما سورة مريم ني ٥٣ مي آية دليل ما پيش كيدي. يه آية ما هارون نے، كه جه هارون موسى نبي نا منصوص هتا، يه هارون نے قران موسى ناج مقام ما، – يعني نبي -گردانے چهے. هارون وفاة تهيا اهنا پچهي موسى يه بيسرا منصوص نے قائم كيدا،

آنند ديسائي يه سيدنا نے پوچهو كه سجدة كه جه عبادة واسطے هوئي انے وه سجده كه جه امام يا داعي نے كرے اهما فرق سوں. سيدنا يه فرمايو كه عبادة نو سجدة فقط الله تعالى نے تهائي، جه امام يا داعي نے سجده كرے، يه سجده نے “تقبيل الأرض” (يعني زمين نے چومبؤ) بهي كهوائي، انے يه احترام انے عظمة ني نهاية چهے،

(آ وات ضروري چهے كيمكه سيدنا ني كورٹ ما پيشي ايم چهے فقط امام يا جه هوے امام تهانار چهے ، يا كه داعي يا جه هوے داعي تهانار چهے ، اهنے ج سجدة تهئي سكے، شهزاده مفضل سيف الدين – (defendant) انے اهنا بهائيو سيدنا قطب الدين (original plaintiff) نے سجده كرتا تها)

آنند ديسائي يه سيدنا نے ايم بهي پوچهو كه ايوا كئي جملة ؤ چهے كه جه داعي نے ماذون نے ساتهے جوري نے وپرائي چهے، سيدنا يه مثال ني طور پر آ جملة ؤ ني ذكر كيدي،

• ماذون داعي نا جمنا هاتهـ (يمين) چهے انے داعي نا ساتهے دعوة قائم كرے چهے.
• داعي نے ماذون دعوة نا فرزندو نا باوا انے ماں چهے.
• ماذون داعي نا سچا دوست (صديق) چهے انے مؤمنين نا اوپر شاهد چهے،

سيدنا يه ايم بهي گواهي آپي ٥١ ما داعي سيدنا طاهر سيف يه جه سيدنا قطب الدين نے مثال (كاغذ) لكها، يه مثال نے سيدنا محمد برهان الدين رض نظر فرماوے چهے اهني كتنيك تصويرو (فوتوگراف) چهے، سيدنا برهان الدين انے سيدنا قطب الدين بيوے تصوير ما نظر آوے چهے، انے سيدنا فخر الدين يه فوتو ليدها چهے، يه مثال ما ٥١ ما داعي يه واضح إشارة كيدا چهے كه سيدنا قطب الدين (original plaintiff) ٥٣ ما داعي تهاسے،

نامدار جستيس گوتم پٹيل يه سيدنا نے پوچهو كه آپنے ٥١ ما داعي انے ٥٢ ما داعي ني وعظو ني اوديو انے ويديو ريكوردنگ پر سكام اعتماد (rely) كرؤں چهے، سيدنا يه جواب ما فرمايو كه آ ريكوردنگ پر اعتماد يه واسطے چهے كيمكه عقيدة نا كئينك مهم أصول واسطے ٥١ ما داعي انے ٥٢ ما داعي نا بيانو موثوق انے معتمد چهے (authoritative)، يه ما سي آ كتناك أصول چهے:

• نص خانگي (private conferment) ما تهئي سكے،
• منصوص پوتانا نفس واسطے انے پوتانا favour ما شهادة دئي سكے، ايم بتاوا نے كه داعي يه آپنا اوپر نص كيدي چهے،
• نص إشارة سي تهئي سكے،
• نص ايك وار كيدا پچهي بدلايئ بهي نه انے كهيچائي بهي نه (cannot be changed, revoked or superseded)،
• ماذون نا رتبة نو اعلى مقام انے حقية (credibility) بتاوا واسطے،

سيدنا نو ‘examination in chief’ تمام تهيو انے شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) نا senior counsel محترم اقبال چاگلا يه سيدنا فخرالدين نو cross examination شروع كيدو، 

اقبال چاگلا يه سيدنا نے آپنا خلفية personal background نا بارا ما گهنا سؤالو پوچها، خاصة سيدنا نا education، آپنا residence، آپنو business، انے آپنا فيملي نا ديگر أمور نا باره ما،

اقبال چاگلا يه سيدنا نے دعوة نا اسرار انے خاص علم نو سؤال كيدو كه جه نا سي آپنے سيدنا قطب الدين (original plaintiff) يه خاص كيدا، انے پوچهوں كه يه علم سكام آپو، سيدنا يه جواب فرمايو كه آ خاص علم آپو تاكه آپ داعي انے دعوة ني خدمة كري سكے، اقبال چاگلا يه پوچهوں كه سيدنا قطب الدين (original plaintiff) سيدنا فخرالدين (plaintiff) سي داعي انے دعوة ني خدمة نو سوں توقع راكهتا تها، سيدنا يه جواب ديدو كه جيم سيدنا قطب الدين يه داعي نے دعوة ني خدمة كيدي ايم، اخلاص (sincerity) انے نشاط (devotion) نا ساتهے،

اقبال چاگلا يه سيدنا نے سؤال كيدو كه جيوارے اختلاف هوئي كه داعي كون چهے تو اهما ماذون نو سوں عمل (role) هوئي، سيدنا فخر الدين يه فرمايو كه داعي كون چهے يه اختلاف نا وقت ما ماذون نو قول معتمد انے موثوق (authoritative) رهيو چهے،

سيدنا فخر الدين نے پوچهو كه آپئے كيوارے ايم جانو كه آپنا باواجيصاحب ٥٣ ما داعي سيدنا خزيمة قطب الدين ٥٢ ما داعي سيدنا محمد برهان الدين نا وارث چهے، سيدنا يه جواب فرمايو كه يه وقت ساتهے زيادة نے زيادة معلوم پرتو گيو (it was a progression )، چهوتي عمر سي جيم وقت زيادة نے زيادة نكلو تيم معلوم پرتو گيو ، انے ٥٢ ما داعي نا شهزاداؤ شهزاديو، جه ما شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) شمار چهے، سگلا سيدنا قطب الدين نے سجده ديتا تها، انے ٥٢ ما داعي انے سيدنا قطب الدين نے ساتهے كري نے “بيوے مولى” كهي نے خطاب كرتا تها، يه سگلا نا عمل يه بهي منے ايم زيادة بتايو ،

اقبال چاگلا يه اخبار (newspaper) نو ايك مقالة (article) كورٹ نا evidence ما پيش كيدو، يه مقالة پهلے سيدنا قطب الدين يه آپنا plaint ما پيش كيدو تهو مگر پيشتر شهزاده مفضل سيف الدين (defendant) يه قبول نوتو كيدو، آ نيوز پيپر نا مقالة (article) هندستان نا سابق چيف جستيس نامدار جستيس عزيز احمدي نو قول نقل كرے چهے كه “ميں يه كاغذات غور سي نظر كيدا (examine)نے منے ايم يقين چهے كه سيدنا قطب الدين نو كهؤو كه يه ٥٣ ما داعي چهے اهنو بناء أصول پر چهے” (“I examined the documents and believe that Syeddna Qutbuddin’s stand of the 53rd Dai is principled”)، نامدار جستيس گوتم پٹيل يه آ مقالة نے شهزاده مفضل سيف الدين نا (defendant) نا exhibit نام پاري record پر ليدهو،

نامدار جستيس گوتم پٹيل يه عائنده سيدنا نا cross examination نا واسطے ٨مي، ٩مي انے ١٢ جانيواري ٢٠١٨ تاريخ آپي چهے،

Bombay High Court Declaratory Suit 8th, 11th & 12th December 2017

The recording of the evidence of His Holiness Syedna Taher Fakhruddin Saheb (TUS), the Plaintiff in Suit 337/2014, which had been originally filed by his predecessor His Holiness the Late Syedna Khuzaima Qutbuddin Saheb RA in the Hon’ble Bombay High Court, began on the 8th of December 2017 at 12:00pm in the historic Courtroom No. 46, presided over by the Hon’ble Justice Gautam Patel.

The Plaintiff first took the oath, and prayed Bismillah.

The Plaintiff was first examined by his Cousel Mr. Anand Desai of DSK Legal. The Hon’ble Justice Gautam Patel also asked the Plaintiff several questions. 

Mr. Desai asked the Plaintiff to explain the origins of the Dawoodi Bohra community. The Plaintiff replied that Dawoodi Bohras are Shia Ismaili Muslims, followers of Imam Ismail AS.. Syedna Saheb explained that Ismaili Shia’s believe that nass of succession, once conferred, cannot be revoked, changed, superseded or replaced and that is a core Dawoodi Bohra theological doctrine. This was the basic difference in belief from the followers of Musa Kazim, who believed that the nass on Ismail was revoked, and nass was then conferred on Musa Kazim by Imam Jafer us-Sadiq.

(An issue is of central importance in this succession case is that the defendant, Shehzada Mufaddal Saifuddin, is saying that nass can be revoked, superseded, replaced or changed.)

Mr. Desai asked the Plaintiff about the sources of doctrinal knowledge in the Dawoodi Bohra community. The Plaintiff answered that in the hierarchy of texts, the highest would be the Holy Qur’an, the hadith of Mohammed Rasulullah SA, and the sayings of the Imams. At the same level are books of the Dais. The Plaintiff explained that the books are like notes, and it is the oral interpretations provided by the Dais that are considered the highest level, as they are the authentic interpretations of the texts.

The Plaintiff said that he is also relying on oral interpretations given by the 51st Dai His Holiness the Late Syedna Taher Saifuddin Saheb RA and the 52nd Dai His Holiness the Late Syedna Mohammed Burhanuddin Saheb RA to establish issues of belief and doctrine in this case.

The Hon’ble Justice Gautam Patel asked the Plaintiff whether it is important or necessary for others to know of the conferment of nass at or around the time when it is conferred. The Plaintiff replied that it is not compulsory or necessary, and that there are historical precedents of keeping such a conferment private, including to prevent opposing forces from attempting a disruption in the chosen order of Dais.

Mr. Desai asked the Plaintiff to provide an explanation for the case of private nass, where the nass is communicated only from the appointer to the appointed. The Plaintiff answered that not only is this possible, but gave several historical examples of when this has been previously done. The Plaintiff also stated that he has personally heard the 52nd Dai on multiple occasions say that private nass is valid and there are audio recordings of the 51st Dai saying this.

Mr. Desai asked the Plaintiff to explain the case where a mansoos (successor) dies before he assumes office as Dai. The Plaintiff explained that once nass is conferred, the mansoos has already reached the high station in this world and will attain the same high station in heaven. The Dai would anoint a new mansoos by conferring nass on him in case his mansoos passes away during the lifetime of the Dai. In support of this, among other examples, the Plaintiff quoted the Holy Quran (Ch. 19: Verse 53:  53rd verse of Surat Maryam) which states that Prophet Haroon (Aaron), the mansoos (appointed successor) of Prophet Musa (Moses), is referred to as having the same station as Musa himself, that of Nabi (Prophet). Another mansoos was appointed after Prophet Haroon passed away.

Mr. Desai asked the Plaintiff what is the difference between Sajda (prostration) of worship and Sajda to an Imam or his Dai. The Plaintiff replied that the Sajda for worship can be done only to Allah (God); Sajda to an Imam or his Dai is also denoted as ‘taqbeel al ard’ (meaning kissing of the ground) and is the highest form of respect.

(This point is important because the Plaintiff’s case is that sajda is only done to an Imam, Imam-to-be, his Dai or Dai-to-be. The Defendant and his brothers used to perform Sajda to the Original Plaintiff Syedna Khuzaima Qutbuddin Saheb.)

Mr. Desai also asked whether there are any expressions used to jointly refer to the Dai and the Mazoon. The Plaintiff, illustratively, named the following:

  • The Mazoon is the right hand of the Dai and jointly takes up the work of the Dawat
  • The Dai and the Mazoon are the spiritual parents of the people of Dawat
  • The Mazoon is the true friend of the Dai and witness upon the believers

The Plaintiff also offered testimony about the photos taken when Syedna Burhanuddin RA viewed the handwritten misaal (letter) written by the 51st Dai Syedna Taher Saifuddin Saheb RA to Syedna Khuzaima Qutbuddin Saheb RA. Syedna Burhanuddin and Syedna Qutbuddin are visible in the photographs and Syedna Fakhruddin took the photographs. The misaal has clear indications by the 51st Dai that the Original Plaintiff would be the 53rd Dai.

The Hon’ble Justice Gautam Patel asked the Plaintiff the reasons for wanting to rely on audio and video recordings of the 51st and 52nd Dais sermons. The Plaintiff replied that he is relying on these  as they are the authoritative pronouncements by the 51st Dai and 52nd Dai on several key doctrinal beliefs, including:

  • There can be a private conferment of nass
  • That the mansoos can testify for himself and in favour of himself to show that the Dai conferred nass on him
  • That a nass can be conferred with an indication
  • That a nass once conferred cannot be changed, revoked or superseded
  • To show the high credibility and station of the rank of Mazoon

The examination in chief concluded and Senior Counsel Mr. Iqbal Chagla for the defendant Shehzada Mufaddal Saifuddin, began his cross-examination.

Mr. Chagla asked many questions about the Plaintiff’s personal background, inquiring in detail into his educational background, places of residence, business dealings, and also other family related matters.

Mr. Chagla asked the Plaintiff about the special knowledge and Dawat secrets bestowed upon him by the Original Plaintiff, inquiring into their purpose. He replied that the reason for bestowing such knowledge was so that he “could serve the Dawat and the Dai”. Mr. Chagla asked how the Original Plaintiff expected the Plaintiff to serve Dawat and the Dai. He replied: “In the way he had served them, with sincerity and devotion.”

Mr. Chagla questioned the Plaintiff about the role of the Mazoon in settling disputes relating to the identity of the true Dai, and Syedna Fakhruddin indicated that in previous disputes, the word of the Mazoon was taken as authoritative in determining the true Dai.

Syedna Fakhruddin was asked when he believed that his father, the 53rd Dai Syedna Khuzaima Qutbuddin Saheb was the successor to the 52nd Dai. He replied that it was a progression from childhood and the actions of the 52nd Dai’s children, including the defendant, all of whom offered Sajda to Syedna Qutbuddin, and jointly referred to the 52nd Dai and Syedna Qutbuddin Saheb as “Bewe Moula” (Both Moula), contributed to this belief.

Mr. Chagla also entered into evidence a newspaper article that the Plaintiff had brought in his Plaint, but which was not earlier admitted by the Defendant. This newspaper article quoted the former Chief Justice of India, the Hon’ble Justice Aziz M. Ahmadi saying that “I examined the documents and believe that Syedna Qutbuddin’s stand of the 53rd Dai is principled”.  The Hon’ble Justice Patel took this document on record as the Defendant’s exhibit.

The Hon’ble Justice Patel has scheduled the further cross-examination of the Plaintiff on 8th, 9th, and 12th of January 2018.