કોર્ટ કેસ ના અખબાર – ૨૧, ૨૨ માર્ચ ૨૦૧૮

અલ દાઈ અલ અજલ સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ત.ઉ.શ. ની ઝબાની મુંબઈ હાઈ કોર્ટ માં ૨૧ મી માર્ચ ૨૦૧૮ બપોરે દોબારા શરુ થઇ. સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન દાવત ના કેસ ન. ૩૩૭/૨૦૧૪ માં પ્લેનટીફ ની હેસિયત સી ગવાહી આપી. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ ની કોર્ટ માં ઝબાની થઇ.

કુલ  ૪ સેશન માં શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન, પ્રતિવાદી, ના સીનીયર કાઉન્સિલ મોહતરમ ઇકબાલ ચાગલા સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ને ૭૮ સવાલ પૂછા. ૨૦૧૫ માં કેસ માં ઝબાની શરુ થઇ અને સૈયદના ખુઝૈમા કુત્બુદ્દીન રી.અ. ને જુમલે ૫૪૪ સવાલો પુછાયા. અને સૈયદના ફખરુદ્દીન ની ઝબાની શરુ થઇ ત્યાર સી કે હમણાં તક ૭૩૩ સવાલો પુછાયા છે . સૈયદના કુત્બુદ્દીન અને સૈયદના ફખરુદ્દીન ને હમણાં સુધી કુલ ૧૨૭૭ સવાલો આજ તક પુછાયા છે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન ને એક હસ્તલિખિત કિતાબ બતાવી. સૈયદના તે કિતાબ સી વાકિફ નહોતા. ઇકબાલ ચાગલા ના કેહવા પર સૈયદના એ એમા સી થોડા જુમલા પઢા. આપ ને સવાલ કરવામાં આવ્યો કે શું આ કિતાબ માં એમ લખું છે કે ૨૫ માં દાઈ સૈયદના જલાલ રી.અ. એ ૨૬ માં દાઈ સૈયદના દાઉદ બિન અજબશાહ પર નસ્સ દાવત ના લોગો ના દરમિયાન કીધી? સૈયદના એ ફરમાવ્યું કે હા આ કિતાબ માં એમ લખું છે, સૈયદના એ ઝ્યાદા એમ ફરમાવ્યું કે આ કિતાબ માં આ વાત ગલત લખી છે કે દાવત ના લોગો એ ૨૬ માં દાઈ ને દાવત સોંપી. આપ એ ઝ્યાદા ખુલાસો કિધો કે દાવત ના લોગો નો હરગિઝ હક્ક નથી કે દાવત મનસૂસ ને સોંપે. સૈયદના હમિદુદ્દીન અલ કીરમાની રી.અ. (હાકિમ ઈમામ ના બાબ ઉલ અબવાબ) યે એમ ફરમાવ્યું છે કે અગર તમામ આલમ એમ શહાદત દે કે આજ વારીસ છે તો એ શહાદત ગણાતી નથી અગર એના પર ઈમામ યા દાઈ એ નસ્સ ના કીધી હોઈ. તે સી ઈમામ યા દાઈ એના મનસૂસ ને દાવત સોંપે છે.

ઇકબાલ ચાગલા યે સૈયદના ફખરુદ્દીન ને સવાલ કીધો કે, શું આપના પાસે કોઈ લેખિત સબૂત છે કે ૨૭ માં દાઈ સૈયદના દાઉદ બિન કુતુબશાહ હક્ક પર હતા એની મોટા માં મોટી દલીલ એ હતી કે આપ ૨૬ માં દાઈ ના માઝૂન હતા? સૈયદના એ ફરમાયુ કે હા, સૈયદી હસન બિન ઈદ્રીસ ના કિતાબ “અલ બુરહાન ઉલ જલીયાહ” માં એમ લખું  છે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન ને પૂછું કે જે કાગઝ માં (સીજીલ્લ ઉલ બીશારત) ૨૦ માં ઈમામ એ ૨૧ માં ઈમામ ને કાઈમ કરવાની ખબર કીધી એહના મૌલાતુના હુરરત ઉલ મલેકા શાહીદ હતા? સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ફરમાયુ કે ના આપ નહોતા. પછી ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના એ કોર્ટ માં આપેલી એફિડેવિટ ઓફ એવીડન્સ માં સી આ જુમલા સૈયદના ને બતાવ્યા જેમાં આપ એ ફરમાયુ છે કે ૨૦ માં ઈમામ એ “મૌલાતુના હુરરત ઉલ મલેકા ને નસ્સ ના ઉપર – જે આપ એ સીજીલ્લ ઉલ બીશારત માં કીધી – એના વાસ્તે એકલા શાહિદ ઇખ્તેયાર કીધા” ઇકબાલ ચાગલા એ પૂછું કે આ બે માં સી કયું સહી છે? સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ફરમાયુ કે બેવે સહી છે. જે સવાલ આપ ને આજે કરવામાં આવ્યો એના જવાબ માં આપ ની મુરાદ એમ હતી કે મૌલાતુના હુરરત ઉલ મલેકા મિસર માં હાઝીર નહોતા અને શાહિદ નહોતા જ્યારે ૨૦ માં ઈમામ એ સીજીલ્લ

ઉલ બીશારત લખું.(મૌલાતુના હુરરત ઉલ મલેકા યમન માં હતા) અને આપ એ જે પેહલા એફિડેવિટ ઓફ એવીડન્સ માં કહ્યું છે તે શું કે મૌલાતુના હુરરત ઉલ મલેક નસ્સ ના અકેલા શાહિદ હતા કેમ કે આપ એ શહાદત દીધી કે ૨૧ માં ઈમામ તૈયબ ઈમામ છે અને આપ ની શહાદત ના સબબ આ સતર ની દાવત ૨૧ માં ઈમામ ના નામ સી કાઈમ રેહશે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને સવાલ પૂછો કે આપ એ જે કહ્યું છે કે કે સુલેમાન નબી અ.સ. એ પેહલા આપ ના વારીસ પર નસ્સ ખાનગી માં કીધી, કોઈ બીજા શાહિદ વગર (યા ને કે ફક્ત સુલેમાન નબી અને આપ ના મનસૂસ હાઝીર હતા) યે આપ નું કેહવું શું બુનિયાદ પર છે? સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ફરમાયુ કે સુલેમાન નબી એ પેહલી વખ્ત ખાનગી માં નસ્સ કીધી યે બયાન સૈયદનલ કાઝી અલ નોઅમાન રી.અ. એ જે ઈમામ ના દાઈ અને કાઝી અલ કુઝાત (ચીફ જસ્ટીસ) હતા, આપ એ આપના કિતાબ અસાસ ઉત તાવીલ માં લખું છે. એજ કિતાબ માં સૈયદનલ કાઝી અલ નોઅમાન બયાન કરે કે જે વખ્ત સુલેમાન નબી ની આખિર ઉમર માં પાછી નસ્સ કીધી તે વખ્ત દાવત ના હુદૂદ એ એમ કહ્યું કે જો એ સગલા પેહલા જાણી લેતા કે મનસૂસ કોણ છે તો એ સગલા ના જાણવાની (અજ્ઞાન પણા ની) મુશ્કેલ ન ભોગવતે. સૈયદનલ કાઝી અલ નોઅમાન આ વાકેઆ ના બારામાં કુરઆન મજીદ ની એક આયત નું ભી બયાન કરે છે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન ને પૂછું કે આપ એ ફરમાયુ કે અમીરુલ મુમિનીન મૌલાના અલી સ..અ. ને ઇશારા સી કાઈમ કીધા ( સ્પષ્ટ શબ્દો માં નહીં) તો આપ ની શું મુરાદ હતી? તો સૈયદના એ ફરમાયુ કે રસુલુલ્લાહ સ.અ. આપ ના બયાન માં અલી નું નામ આપ ના નામ સાથે જોડી ને ફરમાયુ એના સી હાઝરીન વાસ્તે ઈશારો કીધો કે અલી આપ ના વારીસ છે. રસુલુલ્લાહ એ ફરમાયુ કે “જેનો મૌલા મેં છું અલી એના મૌલા છે”. ઇકબાલ ચાગલા એ પછી સૈયદના ને પૂછું કે શું રસુલુલ્લાહ એ મૌલાના અલી ને કાઈમ કીધા તે લોગો ના દરમિયાન હતું (public anointment)? તો સૈયદના એ ફરમાયુ કે એ વાત સહી છે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને પૂછું કે શું આપ ૫૧ માં દાઈ ના ખત સી આશના (familiar) છે તો સૈયદના એ ફરમાયુ કે એક હદ તક આશના છે. ઇકબાલ ચાગલા એ પછી પૂછું કે શું આપ ૫૧ માં દાઈ ના ખત દેખે તો એને પેહ્ચાની શકે? સૈયદના એ ફરમાયુ કે એનો મિસાલ પેશ થાય એ દેખીનેજ ફરમાવી શકે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને કિતનાક બંધાએલા (bound) કરેલા કાગઝો પેશ કીધા જે હિસ્સો સૈયદના ને બતાયો તે હાથ સી લાઈન વાલા કાગઝ પર પેનસીલ સી લખાયું હતું. ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને પૂછું શું આપ કબુલ કરો છો કે આ ૫૧ માં દાઈ ના હાથ ના ખત છે? સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ના ફરમાયુ. ઇકબાલ ચાગલા એ પૂછું કે શું આપ આ કોના હાથ ના ખત છે તે પેહ્ચાની શકો છો? તો સૈયદના એ ના ફરમાયુ.

ઇકબાલ ચાગલા એ પછી સૈયદના ને પૂછું કે શું આ કાગઝ માં એમ લખું છે કે અગર નસ્સ ખાનગી માં ભી કરે તો ૨ યા કે ૪ શાહીદો ની હાઝરી માં જ થવી જોઈએ, સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ફરમાયુ કે આ કાગઝ માં એમ નથી લખું ૨ યા કે ૪ શાહિદ ની હાઝરી માં જ થાવી જોઈએ બલકે એમ લખું છે કે ૨ યા ૪ શાહિદ ની હાઝરી માં ભી થઇ શકે અને એમ ભી લખું છે કે દાઈ ને આ અમર માં કુલ ઈખ્તિયાર છે અને એ જેમ ચાહે તેમ કરી શકે છે.

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ આઇન્દા સૈયદના ના ક્રોસ એક્ઝામિનેશન ના વાસ્તે ૧૩ એપ્રિલ ૨૦૧૮ તારીખ આપી છે.

કોર્ટ કેસ ના અખબાર – ૧૩, ૧૪ અને ૧૬ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૮

અલ દાઈલ અજલ સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ત.ઉ.શ. ની ઝબાની બોમ્બે હાઈ કોર્ટ માં ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮ બપોરે ૧૨ વાગ્યે પુનઃ શરુ થઇ.

સૈયદના ફખરુદ્દીન દાવત ના કેસ નંબર ૩૩૭/૨૦૧૪ માં વાદી (plaintiff) ની હેસિયત સી ઝબાની આપી. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ ના કોર્ટ માં ઝબાની થઇ.

શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન પ્રતિવાદી (defendant) ના સીનીયર કાઉન્સીલ મોહતરમ ઇક્બાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન ને સવાલો પૂછા.

૧૩ મી ફેબ્રુઆરી ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને ૫૧ માં દાઈ ની એક રિસાલત ના બારામાં સવાલ પુછો જેમાં સૈયદના તાહેર સૈફુદ્દીન ફરમાવે છે કે નસ્સ એક “જમાઅત” ના દરમિયાન થવી જોઈએ. સૈયદના એ જવાબ માં ફર્માયું કે રિસાલત માં અરબી લફ્ઝ “જમાઅત” નો છે અને રસુલુલ્લાહ સ.અ. એ એમ ફરમાવ્યું છે “એકલો એક મુમીન ભી જમાઅત છે”. (المؤمن وحده جماعة)

સૈયદના ને સવાલ થયો કે શું એમ જરૂરી છે કે નસ્સ સ્પષ્ટ શબ્દો માં થવી જોઈએ? સૈયદના એ જવાબમાં ફરમાવ્યું કે જેમ દાઉદી બોહરા કૌમ ના મીસાક ના બયાન માં છે કે નસ્સ સ્પષ્ટ શબ્દો માં કહીને યા સ્પષ્ટ ઇશારા થી થાય.

૧૪ મી ફેબ્રુઆરી ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને ઈસ્માઈલ બિન અબ્દુરરસૂલ ઉજ્જૈની (અલ મજદૂ) ની ફેહરિસ્ત (લીસ્ટ) ના બારામાં સવાલ કરો કે જેમાં ઈસમાઈલી ફીકેહ, તારીખ અને ફલસફત ની કીતાબો ની સૂચિ છે. સવાલ એમ કીધો કે શું એ ફેહરિસ્ત અધિકારીક, પ્રમાણિત (મુસ્તનદ) છે? સૈયદના એ જવાબ ફર્માયો કે એમ ના લેવાઈ કે આ ફેહરિસ્ત પૂરેપૂરી મુસ્તનદ છે કેમ કે એ ફેહરિસ્ત ના તૈયાર કરનાર જે દાઉદી બોહરા કૌમ માં મજદૂ નામ સી ઓળખાઈ છે, તે એ ૪૦ માં દાઈ નો સામનો કરો અને દુશ્મની કીધી.

ઇકબાલ ચાગલા એ મજદૂ ની ફેહરિસ્ત ન બારામાં હજી કેટલાક સવાલો કર્યા જે સવાલો નો નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ નામંજૂર કર્યા એમ કહીને કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ને પહેલા એમ સાબિત કરવું પડશે કે દાઉદી બોહરા કૌમ માં આ ફેહરિસ્ત મુસ્તનદ છે.

૧૬ મી ફેબ્રુઆરી સૈયદના એ ૫૨ માં દાઈ સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન રી.અ. ના બયાન ની એક વિડીયો રેકોર્ડીંગ પેશ કીધી જેમાં ૫૨ માં દાઈ ફરમાવે છે કે દુશ્મન મજદૂ ની કોઈ ભી તસવ્વુર માનવી ન જોઈએ, અને મજદૂ ના સગલા લીખાનો સી ઘનું સંભાળવું જોઈએ.

ઇકબાલ ચાગલા એ કોર્ટ માં ૫૧ માં દાઈ સૈયદના તાહેર સૈફુદ્દીન રી.અ. ના બયાન ની એક રેકોર્ડીંગ પેશ કીધી જેના હવાલા થી શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) તરફથી એમ કેહવામાં આવ્યું કે આ ટેપ માં ૫૧ માં દાઈ એમ ઝિકર કરે છે કે નસ્સ ના “શાહીદો” હોવા જોઈએ. સૈયદના એ કોર્ટ માં એજ બયાન ની વાઝેહ કરેલી (પશ્ચાદ ધ્વની વગર) એજ રેકોર્ડીંગ પેશ કીધી અને ફર્માવ્યુ કે એમ વાઝેહ છે કે નસ્સ વાસ્તે શહીદો હોવા જોઈએ એની કોઈ ઝિકર આ રેકોર્ડીંગ માં છે જ નહીં, અને એમ ફરમાવ્યું કે ૫૧ માં દાઈ “શાહીદો” નું કઈ ભી ફર્માવતાજ નથી બલકે સ્પષ્ટ સંભળાઈ છે કે “કાગઝો” ની ઝિકર ફરમાવે છે. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ આ ઘણા ગંભીર ફરક ની નોંધ લીધી અને એમ કહ્યું કે આ બાબત ની જાંચ તપાસ કરવી પડશે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને સવાલ કીધો કે ૨૭ માં દાઈ સૈયદના દાઉદ બિન કુતુબશાહ આપ ના કાઈમ ના કરનાર ૨૬ માં દાઈ ના માઝૂન હતા એહના સિવાય આપની સચ્ચાઈ પર કોઈ બીજી દલીલ છે (દાવેદાર સુલેમાન ના ખિલાફ). સૈયદના એ ફરમાવ્યું કે ૨૫ માં દાઈ એ એમ ફરમાવ્યું હતું કે આપના સપના માં ઈમામ તશરીફ લાવ્યા અને ફરમાવ્યું કે તમે “બે દાઉદ” (૨૬ માં દાઈ અજબશાહ, અને ૨૭ માં દાઈ કુતુબશાહ) ને તમારા બાદ દાવત ના રુતબા માં કાઈમ કરજો. સૈયદના એએમ ભી ફરમાવ્યું કે જ્યારે ૨૬ માં દાઈ એ ૨૭ માં દાઈ ને આપના મનસૂસ કાઈમ કીધા, તો કેટલાક લોકોએ વાંધો લીધો, ૨૬ માં દાઈ એ વાંધો લેનાર લોકો ને ફરમાવ્યું કે આ તો ૨૫ માં દાઈ એ આપને (૨૬ માં દાઈ ને) વસિયત કરી હતી કે સૈયદના દાઉદ બિન કુતુબશાહ ને ૨૭ માં દાઈ કાઈમ કરજો.

સૈયદના એ એમ ભી ફરમાવ્યું કે ૫૧ માં દાઈ સૈયદના તાહેર સૈફુદ્દીન આપ ની રિસાલત માં એમ ઝિકર કરે છે કે સુલેમાન એ પહેલા સૈયદના દાઉદ બિન કુતુબશાહ ને સજદો દીધો અને કબુલ કીધું કે આપના ઉપર નસ્સ થઇ છે, પછી થોડા વરસ પછી ઇનકાર કરીને દાવો કીધો.

(શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન – પ્રતિવાદી – ભી સૈયદના ખુઝૈમા કુત્બુદ્દીન (આ કેસ માં મૂળ વાદી) વાસ્તે સજદો દેતા હતા. એની વિડીયો રેકોર્ડીંગ કોર્ટ માં પેશ કરી છે.)

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ હવે પછી સૈયદના ના ક્રોસ એક્ઝામિનેશન વાસ્તે ૨૧ અને ૨૨ માર્ચ, ૨૦૧૮ અને હજી જરૂરત પડે તો ૧૦, ૧૧ મી અને ૧૩ મી એપ્રિલ ૨૦૧૮ ની તારીખ આપી છે.

કોર્ટ કેસ ના અખબાર – ૮,૯ અને ૧૨ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮.

અલ દાઈ અલ અજલ સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ત.ઉ.શ. ની ઝબાની બોમ્બે હાઈ કોર્ટ માં ૮ મી જાન્યુઅરી ૨૦૧૮  ના રોજે બપોરે ૧૨ વાગે ઐતિહાસિક કોર્ટ રૂમ નમ્બર ૪૬ માં શરુ થઇ. સૈયદના ફખરુદ્દીન દાવત ના કેસ નમ્બર ૩૩૭/૨૦૧૪ માં વાદી (Plaintiff) ની હેસિયત સી સાક્ષી આપી. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ ના કોર્ટ માં ઝબાની થઇ.

શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ના વકીલ (સીનીયર કાઉન્સિલ) મોહતરમ ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન ને સવાલો પૂછા.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને દાઉદી બોહરા ની તારીખ (ઈતિહાસ) ના કિતાબ મુન્તઝા ઉલ અખબાર સહી છે કે નહીં એના બારા માં સવાલો પૂછા. સૈયદના એ જવાબ દીધો કે ઝ્યાદાતર એ સહી છે. પણ અમુક જગહ ગલ્તીઓ ભી છે કે જે ગલ્તીઓ માં સી અમુક ની નોંધ જામેઆ સૈફીયાહ દ્વારા છપાએલા મુન્તઝા ઉલ અખબાર ના નુસ્ખા (આવૃત્તિ) ના આખરમાં હાશિયા માં નોંધ ભી છે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને પૂછું કે શું સબબ સી આપ એમ ન માનવામાં આવ્યું કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદીન (પ્રતિવાદી) પર નસ્સ થઇ છે. સૈયદના એ જવાબ માં ફર્માયું કે આપ એ શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન ને આપ ના બાવાજી સાહેબ સૈયદના કુત્બુદ્દીન (વાદી) ને ઘણા વર્ષો સુધી સજદો દેતા જોયા છે. એમ અમલ કરીને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) એ પોતે એમ કબૂલ કીધું કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) ને સૈયદના બુરહાનુદ્દીન એ આપ ના મનસૂસ કાઈમ ફરમાયા છે અને સૈયદના કુત્બુદ્દીન બાવનમાં દાઈ ને વારિસ થાસે.

સવાલો ના જવાબ દેતા હુઆ સૈયદના એ બે (૨) મૌકા ની ઝિકર કીધી જેમાં બાવનમાં દાઈ સૈયદના બુરહાનુદ્દીન એ શેહ્ઝાદા મુફદ્દ્લ સૈફુદ્દીન જે તરહ સી સૈયદના કુત્બુદ્દીન સાથે પૈશ આવતા હતા (વર્તાવ કરતા) એહના પર પોતાની નારાઝગી જાહેર કીધી.

પેહલો મૌકે – જ્યારે દાવત ની રસ્મ ના ખિલાફ, શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન અને એના ભાઈઓ સૈયદના બુરહાનુદ્દીન ના ૧૦૦ માં મીલાદ ની વઅઝ બાદ સૈયદના કુત્બુદ્દીન ના પહેલા જઈને સૈયદના બુરહાનુદ્દીન ને મોઆનકહ ( ગળે વળગી વધામણી આપવા ની રસમ) કરવાની કોશિશ કરી અને બુરહાનુદ્દીન મૌલાએ તેમને રોકીને સૈયદના કુત્બુદ્દીન ને સૌથી પેહલા મોઆનકહ કરવા યાદ ફરમાવ્યા.

બીજો મૌકે – જયારે સૈયદના બુરહાનુદ્દીન ખુદ યે સૈયદના ફખરુદ્દીન અને આપના બહેન ને ફરમાવ્યું કે આપ એ આપ ના ફર્ઝંદો ને ફરમાવ્યું છે કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન ના બારામાં ગલત વાતો ન કરે અને જેમ પહેલા એહ્તેરામ (અદબ) રાખતા હતા તેમ એહ્તેરામ રાખે.

આ બે (૨) મૌકે ની ઝિકર સૈયદના એ ત્યારે ફરમાવી જ્યારે ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને પૂછું કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) જે તરહ સી સૈયદના કુત્બુદ્દીન સાથે પેશ આવતા હતા એ વાત પર સૈયદના બુરહાનુદ્દીન એ કોઈ ભી વખ્ત શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદીન પર નારાઝગી (અણગમો) જાહેર કીધી છે?

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ના ક્રોસ એક્ઝામિનેશન (પરીક્ષણ) વાસ્તે ૧૩, ૧૪ અને ૧૬ મી ફેબ્રુઆરી, ૨૦૧૮ ની તારીખ આપી છે.

હાઈ કોર્ટ કેસ ના અખબાર તા. ૮, ૧૧ અને ૧૨ મી ડીસેમ્બર ૨૦૧૭

અલ દાઈ અલ અજલ સૈયદના તાહેર ફખરુદ્દીન ત.ઉ.શ. ની ઝબાની બોમ્બે હાઈ કોર્ટ માં ૮ મી ડીસેમ્બર ૨૦૧૭ ના રોજે બપોરે ૧૨ વાગે ઐતિહાસિક કોર્ટ રૂમ નમ્બર ૪૬ માં શરુ થઇ. સૈયદના ફખરુદ્દીન દાવત ના કેસ નમ્બર ૩૩૭/૨૦૧૪ માં વાદી (Plaintiff) ની હેસિયત સી સાક્ષી આપી. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ ના કોર્ટ માં ઝબાની થઇ.

સૈયદના (Plaintiff) એ બરકતવંતા કુરઆન મજીદ હાથ માં લઈને કસમ ખાઈ ને બિસ્મિલ્લાહ પઢીને ઝબાની શરુ કરી.

સૈયદના ને પહેલા આપણા વકીલ મોહતરમ આનંદ દેસાઈ એ (ડી.એસ.કે.લીગલ) એ સવાલો પૂછા. નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ ભી સૈયદના ને સવાલો પૂછા.

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને દાઉદી બોહરા કૌમ ના ઈતિહાસ વિષે સવાલ પૂછો, સૈયદના એ ફરમાયું કે દાઉદી બોહરા કૌમ ઈસ્માઈલી શિયા છે, કે જે ઈમામ ઈસ્માઈલ અ.સ. ને તાબે થયા અને ઈસ્માઈલી શિયા ની માન્યતા એમ છે કે વારીસ પર નસ્સ કર્યા પછી તે નસ્સ બદલાઈ ભી   નહીં અને પાછી ખેંચાઈ ભી નહીં. આ માન્યતા દાઉદી બોહરા કૌમ ના અકીદા ના સિદ્ધાંત માં થી છે. આ માન્યતા ઈસ્માઈલી શિયા ની માન્યતા અને બીજા લોગો જે મૂસા કાઝીમ ને તાબે થયા એની માન્યતા ના વચ્ચે નો ફરક છે. બીજા સગલા એમ માને છે કે ઈસ્માઈલ ઈમામ ની નસ્સ પાછી ખેંચાઈ ગઈ અને જાઅફરુસ સાદિક ઈમામ એ પછી મૂસા કાઝીમ પર નસ્સ કીધી.

( આ કેસ ના વિવાદિત મુદ્દાઓ માં સી એક મુદ્દો એ છે કે શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) તરફથી કોર્ટ માં એમ સોગંદપૂર્વક નિવેદન આપવામાં આવ્યું છે કે નસ્સ બદલી ભી શકાઈ છે અને નસ્સ પાછી ભી ખેંચી શકાઈ છે.

આનંદ દેસાઈ એ પછી સૈયદના ને પૂછું કે દાઉદી બોહરા કૌમ ના ઇલ્મ (જ્ઞાન) ના સ્ત્રોત કયા છે. સૈયદના એ જવાબ ફરમાયો કે કિતાબો ની તરતીબ (ક્રમ) માં સૌથી વધીને કુરઆન મજીદ છે. તે પછી રસુલુલ્લાહ સ.અ. ની હદીસ અને ઇમામો ના કલામ, એજ મરતબા (સ્થાન) પર દોઆતો ની કિતાબો છે. સૈયદના એ તફસીર (વિસ્તૃત વર્ણન) કરી કે કિતાબો નોંધ ની મિસલ છે અને દોઆતો જે એની શફહી (મૌખિક) માઅના (અર્થ) બયાન કરે તે સગલા સી વધીને છે, કેમ કે તે કિતાબો ની સહી માઅના અને તફસીર છે.

સૈયદના એ ફર્માયું કે આપ આ કેસ માં અકીદા (માન્યતા) ના મુદ્દાઓ સાબિત કરવા માટે ૫૧ માં દાઈ સૈયદના તાહેર સૈયદના રી.અ. અને ૫૨ માં દાઈ સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન રી.અ. ના મૌખિક બયાનો અને તફસીર પર એતેમાદ કરશે (પુરાવા આપશે).

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ને પૂછું કે જે વખ્તે નસ્સ થાય તે સમયે શું એમ જરૂરી છે કે બીજા લોકૉ ને ભી ખબર હોઈ કે નસ્સ થઇ છે, તો સૈયદના એ ફર્માવ્યુ કે એમ જરૂરી નથી અને અનિવાર્ય નથી કે બીજા લોકોને ખબર હોઈ અને ફરમાવ્યું કે ઈતિહાસ માં એમ બન્યું છે કે નસ્સ કીધી હોઈ અને ખાનગી રાખવામાં આવી હોઈ જેથી ખિલાફ (વિરુદ્ધ) ના લોકો દાવત ના સિલસિલા ના નિઝામ (ક્રમ માં) ખલેલ (વિક્ષેપ) કરવાની કોશિશ ના કરે.

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને સવાલ કરો કે જયારે એમ બને કે મનસૂસ (ઉત્તરાધિકારી) એના નાસ (પૂર્વાધિકારી) ની હયાતી માં જ વફાત (ગુઝરી જાઈ) થઇ જાઈ ગાદી નશીન થવા પહેલા (દાઈ ના પદ ઉપર આવા પહેલા) તો શું થાય, તો સૈયદના એ જવાબ દીધો કે જયારે નસ્સ થઇ જાઈ તો મનસૂસ તે આલા મકામ (ઊંચા હોદ્દા) માં આ આલમ માં – દુનિયામાં – પોહંચી ચુક્યા છે તા કે એ આલા મકામ માં જન્નત માં પોહંચે છે. અગર મનસૂસ દાઈ ની હયાતીમાં વફાત થઇ જાઈ તો દાઈ તે વખ્ત બીજા મનસૂસ ને નસ્સ કરીને કાઈમ કરે. આ વાત સાબિત કરવાના વાસ્તે સૈયદના એ અમુક મિસાલો (દાખલાઓ) પેશ કીધા. એમાં કુરઆન મજીદ માં સૂરત એ મરયમ ની ૫૩ મી આયત દલીલ માં પેશ કીધી. એ આયત માં હારૂન ને, કે જે હારૂન મૂસા નબી ના મનસૂસ હતા, યે હારૂન ને કુરઆન મૂસા ના જ મકામ માં, યાની નબી ગરદાને (માને) છે. હારૂન વફાત થયા પછી  મૂસા એ બીજા મનસૂસ ને કાઈમ કીધા.

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને પૂછું કે સજદો જે ઈબાદત વાસ્તે હોઈ અને તે સજદો કે જે ઈમામ  યા એના દાઈ ને કરે એમાં ફરક શું છે. સૈયદના એ ફરમાવ્યું કે ઈબાદત નો સજદો ફક્ત અલ્લાહ તઆલા ને થાય. જે ઈમામ યા દાઈ ને સજદો કરે એ સજદા ને “તકબીલુલ અર્દ” (યાને ઝમીન ને ચૂમવું) ભી કેહવાઈ છે અને એ એહ્તેરામ (માન) અને અઝમત (આદર) ની ટોચ સમાન છે.

(આ વાત અગત્ય ની છે કેમકે સૈયદના ની કોર્ટ માં પેશી એમ છે કે ફક્ત ઈમામ યા જે સાહેબ હવે ઈમામ થાનાર છે, યા કે દાઈ અથવા જે હવે દાઈ થાનાર છે, એહને જ સજદો થઇ શકે, શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન – (પ્રતિવાદી) અને એના ભાઈઓ સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) ને સજદો કરતા હતા.)

આનંદ દેસાઈ એ સૈયદના ને એમ ભી પૂછું કે એવા કોઈ જુમલાઓ (શબ્દો) છે કે જે દાઈ અને માઝૂન ને સાથે જોડી ને વપરાયા છે. સૈયદના એ મીસાલ ના તૌર (ઉદાહરણ રૂપે) પર આ જુમલાઓ ની ઝિકર કીધી.

  • માઝૂન દાઈ ના જમણા હાથ (યમીન) છે અને દાઈ ના સાથે દાવત કાઈમ કરે છે.
  • દાઈ અને માઝૂન દાવત ના ફર્ઝંદો ના બાવા અને માં છે.
  • માઝૂન દાઈ ના સચ્ચા દોસ્ત (સદીક) છે અને મુમિનીન ના ઉપર શાહિદ (ગવાહ) છે.

સૈયદના એ એમ ભી ગવાહી આપી કે ૫૧ માં દાઈ સૈયદના તાહેર સૈયદના રી.અ. યે જે સૈયદના કુત્બુદ્દીન રી.અ. ને મિસાલ (કાગઝ, પત્ર) લખેલ હતો, એ મિસાલ ને સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન રી.અ. નઝર ફરમાવે છે એની અમુક તસ્વીરો (ફોટાઓ) છે. સૈયદના બુરહાનુદ્દીન અને સૈયદના કુત્બુદ્દીન બંને એ તસ્વીર માં નજર આવે છે, અને સૈયદના ફખરુદ્દીન એ તે ફોટા ખેંચ્યા છે, એ મિસાલ માં ૫૧ માં દાઈ યે વાઝેઅ ઇશારા (ચોક્ખા સંકેતો) કીધા છે કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) ૫૩ માં દાઈ થાશે.

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ને પૂછું કે આપ ૫૧ માં દાઈ અને ૫૨ માં દાઈ ની વાઅઝો ની ઓડીઓ અને વિડીઓ રેકોર્ડીંગ પર શું કામ એતેમાદ (નિર્ભરતા) કર્યો છે, સૈયદના એ જવાબ ફરમાવ્યો કે આ રેકોર્ડીંગ પર એતેમાદ એ વાસ્તે કર્યો છે કેમ કે અકીદા (માન્યતા) ના કેટલાક મહત્ત્વ ના ઉસૂલ (સિદ્ધાંત) ૫૧ માં દાઈ અને ૫૨ માં દાઈ ના બયાનો વિશ્વસનીય અને મોઅતમદ (પ્રમાણભૂત) છે. એમાં થી કેટલાક ઉસૂલ છે:

  • નસ્સ ખાનગી (private conferment) માં થઇ શકે
  • મનસૂસ પોતાના નફસ (ખુદ) ના માટે અને પોતાના હકમાં  (favour) શહાદત (સાક્ષી) આપી શકે, એમ બતાવવાને કે દાઈ એ આપ ના ઉપર નસ્સ કીધી છે
  • નસ્સ ઇશારા સી થઇ શકે
  • નસ્સ એક વાર કીધા પછી બદલાઈ ભી નહીં અને પાછી ખેંચાઈ ભી નહીં (cannot be changed, revoked or superseded)
  • માઝૂન ના રુતબા નો આલા મકામ (દરજ્જો) અને વિશ્વસનીયતા (credibility) બતાવવા વાસ્તે

સૈયદના નું પરીક્ષણ (examination in chief) તમામ થયુ અને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ના વકીલ (senior council) મોહતરમ ઇક્બાલ ચાગલા એ સૈયદના ફખરુદ્દીન નું પરીક્ષણ (cross examination) શરુ કીધું.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને આપની નિજી બાબતો (personal background) ના બારામાં ઘણા સવાલો પૂછા, ખાસ્સતન સૈયદના નું શિક્ષણ, આપના રહેઠાણ, આપના વ્યાપાર અને આપ ના પરિવાર ને લાગતા વળગતા સવાલો પૂછા.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને દાવત ના અસરાર (ભેદ) અને ખાસ ઇલ્મ નો સવાલ કીધો કે જેના સી આપ ને સૈયદના કુત્બુદ્દીન (મૂળ વાદી) એ ખાસ કીધા અને પૂછું કે એ ઇલ્મ શું કામ આપું. સૈયદના એ જવાબ ફરમાવ્યો કે આ ખાસ ઇલ્મ આપું તાકે આપ દાઈ અને દાવતની ખિદમત કરી શકે. ઇકબાલ ચાગલા એ પૂછું કે શું સૈયદના કુત્બુદ્દીન  સૈયદના ફખરુદ્દીન સી દાઈ અને દાવત ની ખિદમત ની શું ઉમ્મીદ રાખતા હતા, સૈયદના એ જવાબ દીધો કે જેમ સૈયદના કુત્બુદ્દીન એ દાઈ અને દાવત ની ખિદમત કીધી એમ, ઇખ્લાસ (નિષ્ઠા) અને નશાત (devotion)  ના સાથે.

ઇકબાલ ચાગલા એ સૈયદના ને સવાલ કરો કે જયારે વિવાદ ઉભો થાય કે દાઈ કોણ છે, તો એમાં માઝૂન નું શું અમલ (ભૂમિકા) હોઈ. સૈયદના ફખરુદ્દીન એ ફરમાવ્યું કે દાઈ કોણ છે એ વિવાદ ના વખ્ત માં માઝૂન નો કૌલ મોતમદ (પ્રમાણભૂત) અને વિશ્વસનીય રહ્યો છે.

સૈયદના ફખરુદ્દીન ને પૂછું કે આપે ક્યારે એમ જાણું કે આપના બાવાજી સાહેબ ૫૩ માં દાઈ સૈયદના ખુઝૈમા કુત્બુદ્દીન ૫૨ માં દાઈ સૈયદના મોહમ્મદ બુરહાનુદ્દીન ના વારસ છે, સૈયદના એ જવાબ ફરમાવ્યો કે એ સમય ના સાથે વધુ અને વધુ માલુમ પડતું ગયું (it was a progression).  નાની ઉંમર સી જેમ વખ્ત પસાર થતો ગયો તેમ ઝ્યાદા અને ઝ્યાદા માલુમ પડતું ગયું. અને ૫૨ માં દાઈ ના શેહ્ઝાદાઓ, અને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) સહિત, સગલા સૈયદના કુત્બુદ્દીન ને સજદો  દેતા અને ૫૨ માં દાઈ અને સૈયદના કુત્બુદ્દીન ને સાથે કરીને “બેવે મૌલા” કહીને ખિતાબ (સંબોધન) કરતા હતા. એ સગલા ના અમલ એ ભી મને એમ ઝ્યાદા બતાવું.

ઇકબાલ ચાગલા એ અખબાર (સમાચાર પત્ર) માં છપાયેલા એક લેખ કોર્ટ માં પુરાવા રૂપે પેશ કીધો. તે જ લેખ પહેલા સૈયદના કુત્બુદ્દીન એ આપે કોર્ટ માં રજુ કરેલી મૂળ અરજીમાં માં પેશ કીધો હતો પણ તે વખ્તે પ્રતિવાદી શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદીન એ તે માન્ય ન્હોતો રાખ્યો. સમાચાર પત્રો માં છપાયેલા આ લેખ માં હિન્દુસ્તાન ના ભૂતપૂર્વ ચીફ જસ્ટીસ (સુપ્રીમ કોર્ટ ના સર્વોચ્ચ ન્યાયધીશ) નામદાર જસ્ટીસ અઝીઝ એહમદી ના નિવેદન વિષે છે, જેમને કહ્યું હતું કે “મેં દસ્તાવેજો ની ધ્યાનપૂર્વક તપાસ કરી છે અને મને એમ યકીન છે કે સૈયદના કુત્બુદ્દીન નું કેહવું કે આપ ૫૩ માં દાઈ છે, તેની બુનિયાદ  સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.” (“ I examined the documents and I beleive that Syedna Qutbudin’s stand of the 53 rd Dai is principled”)

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ આ લેખ ને શેહ્ઝાદા મુફદ્દલ સૈફુદ્દીન (પ્રતિવાદી) ના પુરાવા (exhibit) તરીકે રેકોર્ડ પર લીધો છે.

નામદાર જસ્ટીસ ગૌતમ પટેલ એ સૈયદના ના પરીક્ષણ (cross examination) ના વાસ્તે ૮ મી, ૯ મી, અને ૧૨ મી જાન્યુઆરી, ૨૦૧૮ એ તારીખ આપી છે.